Dalem Donk (2000)

Onderzoek

Dalemse Donk

Dalem Donk

In het kader van de nieuwbouwplannen van de gemeente Gorinchem heeft RAAP in 2000 in het plangebied Laag Dalem, gelegen tussen Gorinchem en Dalem een Aanvullende Archeologische Inventarisatie (AAI) uitgevoerd.

Hoewel de verwachting was dat de pleistocene afzettingen voor dit onderzoek op een te grote diepte bevonden, werd tijdens het karterend booronderzoek in het centrale deel van het plangebied toch een rivierduin (donk) aangetroffen. De “Dalemse Donk” was voorafgaande aan dit onderzoek onbekend. Opvallend is dat de top van de donk aan de oppervlakte ligt. Dat de zandige formatie tijdens geologische en bodemkundige karteringen niet werd opgemerkt, was mogelijk te wijten aan een gedeeltelijke afdekking met overslagafzettingen. Een deel van de top van de donk is opgenomen in de kleiige bouwvoor. Waarschijnlijk is de donk met een laag klei overdekt geweest.

Impressie van het leven op een donk, tekening Kevin Wilson

Impressie van het leven op een donk, tekening Kevin Wilson

Door het verlagen van  de grondwaterspiegel is het gebied rondom de donk ingeklonken, waardoor deze tegenwoordig als een verhoging in het huidige landschap zichtbaar is. Tijdens de oppervlaktekartering werd op de donktop een concentratie prehistorisch aardewerk en vuurstenen artefacten aangetroffen. De omvang van de oppervlakteconcentratie is ca. 75 bij 35 m.

Vroeg Neolithicum
De samenstelling van het materiaal duidt op de aanwezigheid van een nederzettingsterrein uit het Vroeg Neolithicum. Tijdens het waarderend booronderzoek zijn op de flanken van de donk afvallagen uit zes verschillende perioden aangetroffen. Deze afvallagen strekken zich tot 20 m vanaf de donk in het omliggende veen of klei uit. De afvallagen werden op verschillende niveaus aangetroffen. Op grond van de aanhechtingshoogte van de afvallagen met de donk zijn die gedateerd. De datering van de lagen varieert van 2200 tot 4150 voor Chr. De afvallagen werden zowel in de rondom de donk aanwezige kleilagen als in het veen aangetroffen.

Duimkrabbers, vuursteen

Duimkrabbers, vuursteen

Publicaties

A. Broeken
Gorcumse bodemschatten; archeologische speurtocht naar de geschiedenis van de Arkelstad; Gorcumse Monumentenreeks; Gorinchem; 2006; p. 62-69.
Bekijk | Download (3MB)

B. Jansen & D.H. de Jager
Plangebied Laag-Dalem gemeente Gorinchem: Een aanvullende Archeologische Inventarisatie (AAI); RAAP-rapport 603; Amsterdam; 2000.
Bekijk | Download (3,72 MB)

B.Jansen
Gorinchem, Laag Dalem; Archeologische Kroniek Zuid-Holland 2000 in Historisch Tijdschrift Holland; 33e jaargang 2001; p. 84.
Bekijk | Download (2 MB)

T. Koorevaar
Dalemse donk ontdekt; in Grondig Bekeken: Tijdschrift van de Afdeling Lek- en Merwedestreek van de AWN; 15e jaargang no. 3; p. 21

A. van Mispelaar, C. Nyst & M. van Loon (red.)
De rol van Cultuurhistorie in Stedelijke Projecten; AAC-Projectenbureau, Amsterdam; 2006; p. 20-22.
Bekijk |Download (4,48 MB)

B.I. Smit & J.W. de Kort
Plangebied Laag-Dalem, gemeente Gorinchem, archeologisch onderzoek t.b.v. inrichtingsadvies Dalemse Donk; RAAP-rapport 749; Amsterdam; 2001.
Bekijk | Download (3,79 MB)

D.C.M. Raemaekers
Plangebied Laag Dalem; gemeente  Gorinchem; effectbepaling van gronddeformatie op de archeologische vindplaats “Dalemse Donk”. RAAP-rapport 783; Amsterdam; 2002.
Bekijk |Download (69,67 MB)

Media

13-09-2011 De Stad Gorinchem
Dalem Donk bewaart schat, Informatiebord bij archeologisch rijksmonument
Wie over het fietspad over de Dalemse Donken raast, heeft vast niet in de gaten dat dit één van de bijzonderste plekken in Nederland is.
Lees meer…

02-05-2011 AD Rivierenland
Ondergrondse sporen van Steentijdbewoners bewaard
Dalemse Donk monument
Lees meer…

16-01-2009 AD Rivierenland
Onzichtbare sporen zijn waardevol
We kunnen alleen maar raden wat er precies verborgen ligt in de Dalemse donk. Maar dat er in de nieuwe steentijd al mensen woonden, staat als een paal boven water.
Lees meer…

22-11-2005 De Stad Gorinchem
Dalem donk ligt rond archeologische vindplaats
De woningen van de derde en laatste donk van het succesvolle woningbouwproject de Dalemse Donken is nu in de verkoop
Lees meer…

09-04-2003 AD Rivierenland
Dalemse donk een topper voor archeologen
Alblasserwaardse prehistorie in een plastic zakje. De prehistorische mens trok door de Alblasserwaard van donk naar donk. Deze woonplaatsen zijn al tientallen jaren bekend, maar onlangs werd in Gorinchem een nieuwe ontdekt: de Dalemse Donk
Lees meer…

Metagegevens

kaart is aan het laden - een ogenblik geduld aub...

Dalem Donk (2000) 51.829866, 4.995926

 

Archisnummer(s):OM: 3114, 3433, zie ook OM: 33767 (rapport onbekend)
onderzoeksnummer: 327
monumentnummer: 15562
Topografische Kaart:38G
Coordinaten:128.303/426.808
Toponiem:Plangebied Laag Dalem
Plaats:Gorinchem
Gemeente:Gorinchem
Provincie:Zuid-Holland
Type onderzoek:Aanvullende Archeologische Inventarisatie (AAI)
Uitvoerder:RAAP Archeologisch Adviesbureau bv, Weesp
Projectleider:Drs. B. Jansen
Opdrachtgever:Gemeente Gorinchem en Tauw BV
Bevoegd gezag:Gemeente Gorinchem
Aanvang onderzoek:januari 2000
Vondsten & documentatie:Archeologisch depot gemeente Gorinchem
DANS:-

Reageren is niet mogelijk