Dalem Donk (2000)

Onder­zoek

Dalemse Donk

Dalem Donk

In het kader van de nieuw­bouw­plan­nen van de gemeen­te Gorin­chem heeft RAAP in 2000 in het plan­ge­bied Laag Dalem, gele­gen tus­sen Gorin­chem en Dalem een Aan­vul­len­de Arche­o­lo­gi­sche Inven­ta­ri­sa­tie (AAI) uit­ge­voerd.

Hoe­wel de ver­wach­ting was dat de pleis­toce­ne afzet­tin­gen voor dit onder­zoek op een te gro­te diep­te bevon­den, werd tij­dens het kar­te­rend boor­on­der­zoek in het cen­tra­le deel van het plan­ge­bied toch een rivier­duin (donk) aan­ge­trof­fen. De “Dalem­se Donk” was voor­af­gaan­de aan dit onder­zoek onbe­kend. Opval­lend is dat de top van de donk aan de opper­vlak­te ligt. Dat de zan­di­ge for­ma­tie tij­dens geo­lo­gi­sche en bodem­kun­di­ge kar­te­rin­gen niet werd opge­merkt, was moge­lijk te wij­ten aan een gedeel­te­lij­ke afdek­king met over­slag­af­zet­tin­gen. Een deel van de top van de donk is opge­no­men in de klei­i­ge bouw­voor. Waar­schijn­lijk is de donk met een laag klei over­dekt geweest.

Impressie van het leven op een donk, tekening Kevin Wilson

Impres­sie van het leven op een donk, teke­ning Kevin Wil­son

Door het ver­la­gen van  de grond­wa­ter­spie­gel is het gebied rond­om de donk inge­klon­ken, waar­door deze tegen­woor­dig als een ver­ho­ging in het hui­di­ge land­schap zicht­baar is. Tij­dens de opper­vlak­te­kar­te­ring werd op de donk­top een con­cen­tra­tie pre­his­to­risch aar­de­werk en vuur­ste­nen arte­fac­ten aan­ge­trof­fen. De omvang van de opper­vlakt­econ­cen­tra­tie is ca. 75 bij 35 m.

Vroeg Neo­li­thi­cum
De samen­stel­ling van het mate­ri­aal duidt op de aan­we­zig­heid van een neder­zet­tings­ter­rein uit het Vroeg Neo­li­thi­cum. Tij­dens het waar­de­rend boor­on­der­zoek zijn op de flan­ken van de donk afval­la­gen uit zes ver­schil­len­de peri­o­den aan­ge­trof­fen. Deze afval­la­gen strek­ken zich tot 20 m van­af de donk in het omlig­gen­de veen of klei uit. De afval­la­gen wer­den op ver­schil­len­de niveaus aan­ge­trof­fen. Op grond van de aan­hech­tings­hoog­te van de afval­la­gen met de donk zijn die geda­teerd. De date­ring van de lagen vari­eert van 2200 tot 4150 voor Chr. De afval­la­gen wer­den zowel in de rond­om de donk aan­we­zi­ge klei­la­gen als in het veen aan­ge­trof­fen.

Duimkrabbers, vuursteen

Duim­krab­bers, vuur­steen

Publi­ca­ties

A. Broe­ken
Gor­cum­se bodem­schat­ten; arche­o­lo­gi­sche speur­tocht naar de geschie­de­nis van de Arkel­stad; Gor­cum­se Monu­men­ten­reeks; Gorin­chem; 2006; p. 62–69.
Flip­book | PDF (3MB)

B. Jan­sen & D.H. de Jager
Plan­ge­bied Laag-Dalem gemeen­te Gorin­chem: Een aan­vul­len­de Arche­o­lo­gi­sche Inven­ta­ri­sa­tie (AAI); RAAP-rap­port 603; Amster­dam; 2000.
Flip­book | PDF (3,72 MB)

B.Jansen
Gorin­chem, Laag Dalem; Arche­o­lo­gi­sche Kro­niek Zuid-Hol­land 2000 in His­to­risch Tijd­schrift Hol­land; 33e jaar­gang 2001; p. 84.
Flip­book | PDF (2 MB)

T. Koor­evaar
Dalem­se donk ont­dekt; in Gron­dig Beke­ken: Tijd­schrift van de Afde­ling Lek- en Mer­we­destreek van de AWN; 15e jaar­gang no. 3; p. 21

A. van Mis­pe­laar, C. Nyst & M. van Loon (red.)
De rol van Cul­tuur­his­to­rie in Ste­de­lij­ke Pro­jec­ten; AAC-Pro­jec­ten­bu­reau, Amster­dam; 2006; p. 20–22.
Flip­book |PDF (4,48 MB)

B.I. Smit & J.W. de Kort
Plan­ge­bied Laag-Dalem, gemeen­te Gorin­chem, arche­o­lo­gisch onder­zoek t.b.v. inrich­tings­ad­vies Dalem­se Donk; RAAP-rap­port 749; Amster­dam; 2001.
Flip­book | PDF (3,79 MB)

D.C.M. Rae­mae­kers
Plan­ge­bied Laag Dalem; gemeen­te  Gorin­chem; effect­be­pa­ling van grond­de­for­ma­tie op de arche­o­lo­gi­sche vind­plaats “Dalem­se Donk”. RAAP-rap­port 783; Amster­dam; 2002.
Flip­book |PDF (69,67 MB)

Media

13-09-2011 De Stad Gorin­chem
Dalem Donk bewaart schat, Infor­ma­tie­bord bij arche­o­lo­gisch rijks­mo­nu­ment
Wie over het fiets­pad over de Dalem­se Don­ken raast, heeft vast niet in de gaten dat dit één van de bij­zon­der­ste plek­ken in Neder­land is.
Lees meer...

02-05-2011 AD Rivie­ren­land
Onder­grond­se spo­ren van Steen­tijd­be­wo­ners bewaard
Dalem­se Donk monu­ment
Lees meer...

16-01-2009 AD Rivie­ren­land
Onzicht­ba­re spo­ren zijn waar­de­vol
We kun­nen alleen maar raden wat er pre­cies ver­bor­gen ligt in de Dalem­se donk. Maar dat er in de nieu­we steen­tijd al men­sen woon­den, staat als een paal boven water.
Lees meer...

22-11-2005 De Stad Gorin­chem
Dalem donk ligt rond arche­o­lo­gi­sche vind­plaats
De wonin­gen van de der­de en laat­ste donk van het suc­ces­vol­le woning­bouw­pro­ject de Dalem­se Don­ken is nu in de ver­koop
Lees meer...

09-04-2003 AD Rivie­ren­land
Dalem­se donk een top­per voor arche­o­lo­gen
Alblas­ser­waard­se pre­his­to­rie in een plas­tic zak­je. De pre­his­to­ri­sche mens trok door de Alblas­ser­waard van donk naar donk. Deze woon­plaat­sen zijn al tien­tal­len jaren bekend, maar onlangs werd in Gorin­chem een nieu­we ont­dekt: de Dalem­se Donk
Lees meer...

Met­a­da­ta

 

Archisnummer(s):OM: 3114, 3433, zie ook OM: 33767 (rap­port onbe­kend)
onder­zoeks­num­mer: 327
monu­ment­num­mer: 15562
Topo­gra­fi­sche Kaart:38G
Coo­r­di­na­ten:128.303/426.808
Topo­niem:Plan­ge­bied Laag Dalem
Plaats:Gorin­chem
Gemeen­te:Gorin­chem
Pro­vin­cie:Zuid-Hol­land
Type onder­zoek:Aan­vul­len­de Arche­o­lo­gi­sche Inven­ta­ri­sa­tie (AAI)
Uit­voer­der:RAAP Arche­o­lo­gisch Advies­bu­reau bv, Weesp
Pro­ject­lei­der:Drs. B. Jan­sen
Opdracht­ge­ver:Gemeen­te Gorin­chem en Tauw BV
Bevoegd gezag:Gemeen­te Gorin­chem
Aan­vang onder­zoek:janu­a­ri 2000
Vond­sten & docu­men­ta­tie:Arche­o­lo­gisch depot gemeen­te Gorin­chem
DANS:https://doi.org/10.17026/dans-x3t-x3zq

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.