Vondsten melden

Bijna ieder­een doet wel eens een bij­zon­dere ont­dek­king tij­dens het omspit­ten van de tuin of tij­dens een wan­de­ling langs het strand. Daar­naast gaan dui­zen­den men­sen regel­ma­tig recre­a­tief op zoek naar bij­zon­dere vond­sten met een metaaldetector. 

In beide geval­len spre­ken we van ’toevals­vondsten’, dat wil zeg­gen vond­sten die niet gedaan zijn tij­dens een opgra­ving. Is het nodig om deze vond­sten te mel­den, en zo ja, hoe gaat dat in zijn werk?

Vondstmelding op zoek naar vondsten met de metaaldetector

Met de metaal­de­tec­tor speu­ren naar bij­zon­dere vondsten

De ene keer gaat daar­bij om losse vond­sten zon­der veel weten­schap­pe­lijke waarde, in andere geval­len ver­tel­len vond­sten een bij­zon­der ver­haal en kun­nen ze mis­schien bij­dra­gen aan de ken­nis van de lokale geschie­de­nis. Ook kan een vondst een belang­rijke aan­wij­zing geven over andere arche­o­lo­gi­sche res­ten in dat gebied. 

Het Burgerlijk Wetboek (Art. 5​:13 BW) stelt dat de toevalsvondst (‘schat’) in gelijke delen toekomt aan degene die hem ontdekt, en aan de eigenaar van de onroerende of roerende zaak, waarin de vondst werd aangetroffen. Een schat wordt door de wet gedefinieerd als “een zaak van waarde, die zolang verborgen is geweest dat daardoor de rechtmatige eigenaar niet meer kan worden opgespoord”.

 

Metaaldetectie in Nederland PAN Portable Antiquities of the Netherlands (2019)
Metaaldetectie in Nederland. Gedragscode en regels voor verantwoord gebruik van de metaaldetector in Nederland.
Flipbook | PDF (6 MB)

Magneetvissen

Mag­net­vis­sen is ver­ge­lijk­baar met het zoe­ken met een metaal­de­tec­tor en is een popu­laire hobby, maar het is niet zon­der beper­kin­gen toe­ge­staan. Dit geldt met name voor arche­o­lo­gi­sche vond­sten. Mag­net­vis­sen is name­lijk niet gere­gu­leerd. De uit­zon­de­ring op het opgra­vings­ver­bod voor het zoe­ken en gra­ven met een metaal­de­tec­tor geldt alleen op land en niet in het water (Besluit Erf­goed­wet). Arche­o­lo­gi­sche voor­wer­pen in het water mogen niet ver­plaatst of mee­ge­no­men wor­den, dus ook niet met een mag­neet eruit gehaald. Voor meer infor­ma­tie kan men de web­site van de Inspec­tie Over­heids­in­for­ma­tie en Erf­goed raadplegen.

Hoe melden

Een toe­vals­vondst moet vol­gens de Erf­goed­wet gemeld wor­den. Dit kan bij­voor­beeld bij het gemeen­te­lijke of pro­vin­ci­ale depot, of met behulp van het Vondstmel­dings­for­mu­lier op de web­site van de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE). Als er geen mel­ding is gedaan of het ondui­de­lijk is aan wie de vondst toe­komt, kan de gemeente de vondst tus­sen­tijds in bewa­ring  eisen, tot­dat is vast­ge­steld wie recht­heb­bende is. De vondst dient door de vin­der mini­maal 6 maan­den ter beschik­king gehou­den te wor­den voor weten­schap­pe­lijk onderzoek.

Voor meer infor­ma­tie over toe­vals­vond­sten kan men de web­site van de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE) bezoeken.

Vondsten melden, een toevalsvondst met een metaaldetector

Een leuke toevalsvondst

Melden bij het depot

Als je iets hebt gevon­den dat moge­lijk arche­o­lo­gisch van belang is, hel­pen wij je graag ver­der. Om een vondst te kun­nen regi­stre­ren, heb­ben we de vol­gende gege­vens van je nodig:

  • Naam en con­tact­ge­ge­vens van de vinder;
  • Omschrij­ving van de vondst;
  • Adres­ge­ge­vens van de vind­plaats + even­tu­eel een kaartje (gebruik Google Maps);
  • Datum waarop de vondst is gedaan;
  • Vond­stom­stan­dig­he­den (bij­voor­beeld: stort, wei­land enz.);
  • Hoe de vondst is gedaan (bij­voor­beeld: metaal­de­tec­tor, graaf­werk, met het oog enz);
  • Waar de vondst zich momen­teel bevindt;
  • Een dui­de­lijke foto van het voor­werp en de vindplaats.

Als je waarde hecht aan pri­vacy, zul­len wij je per­soon­lijke gege­vens ano­niem houden.

Melden bij PAN Portable Antiquities of The Netherlands

Het doel van PAN is om arche­o­lo­gi­sche vond­sten in pri­vé­be­zit, met name metaal­vond­sten die zijn gevon­den met behulp van een metaal detec­tor, te docu­men­te­ren en online te publi­ce­ren. Op deze manier wil­len wij de infor­ma­tie over de vond­sten en hun vind­lo­ca­ties beschik­baar maken voor weten­schap, erf­goed­on­der­zoek, musea en andere geïn­te­res­seer­den. De data­base is online te raad­ple­gen. Wilt je een vondst mel­den, instal­leer dan de PAN-app op je tele­foon. PAN is ook te vin­den op Facebook.​

Handleiding PAN app PAN-app downloaden
U kunt de app eenvoudig downloaden met deze QR code. De meeste browsers en smartphones worden ondersteund. Voor iPhones geldt: versie iOS13 of hoger.
Handleiding in PDF (2,1 MB)
PAN app
Voorbeeld uit de database van PAN

Voor­beeld uit de data­base van PAN

Munten NUMIS-database

De data­base Numis­ma­tisch Infor­ma­tie Sys­teem (NUMIS) bevat meer dan 277.000 Neder­landse numis­ma­ti­sche vond­sten. Vrij­wel dage­lijks voegt De Neder­land­sche Bank (DNB) nieuwe vond­sten toe. Een gedeelte van de NUMIS-data­base is online te raadplegen.

Archis-meldingen

Archis (Arche­o­lo­gisch Infor­ma­tie­sys­teem) is een data­bank met gege­vens over alle arche­o­lo­gi­sche vind­plaat­sen en ter­rei­nen, van de Pre­his­to­rie tot de Nieuwe Tijd in Neder­land. Deze data­bank is vooral gericht op pro­fes­si­o­nele arche­o­lo­gen en wordt onder­hou­den door de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE).

Determinatie vondsten

Als je wilt dat wij een vondst voor je deter­mi­ne­ren, kun je ons een bericht  met een dui­de­lijke foto stu­ren. Wij voe­ren nadruk­ke­lijk geen taxa­ties uit. Voor het bepa­len van de gel­de­lijke waarde raden wij aan om con­tact op te nemen met een erkend anti­quair of vei­ling­huis. Boven­dien doen wij geen uit­spra­ken over ille­gaal ver­wor­ven bodemvondsten.

Verpakkingen van vondsten uit het verleden

Doos­jes gebruikt om vond­sten op te bergen

Privécollecties

De inte­res­ses in arche­o­lo­gie zijn zeker niet iets van deze tijd. In Gorin­chem waren er ook in het ver­le­den gepas­si­o­neerde ama­teur­ar­che­o­lo­gen die in hun vrije tijd bouw­lo­ca­ties afzoch­ten. Hun vond­sten wer­den door­gaans zorg­vul­dig gedo­cu­men­teerd en opge­bor­gen in kist­jes en dozen. Helaas belan­den deze col­lec­ties later soms op zol­der door ver­schil­lende omstan­dig­he­den, of zijn de nabe­staan­den niet in staat om de waarde van zo’n col­lec­tie goed te beoor­de­len. Vaak ein­digt de ver­za­me­ling daar­door bij het huisvuil!

Het depot is uiter­aard geïn­te­res­seerd in dit soort par­ti­cu­liere ver­za­me­lin­gen. Wan­neer wij een col­lec­tie van je over­ne­men, bie­den wij de garan­tie dat deze voor de toe­komst bij elkaar blijft en dat de naam van de vin­ders altijd eraan ver­bon­den zal blijven.

Reacties zijn gesloten.