Groenmarkt 8 (2003)

Onderzoek

Gasthuispoortje aan de Grote Markt

Het Gasthuispoortje Achter de Kerk herinnert aan het middeleeuwse gasthuis

In opdracht van woningbouwvereniging Bouwen en Bewaren werd in augustus en september 2003 een opgraving uitgevoerd op de locatie Groenmarkt 8. Naar aanleiding van de resultaten van een eerder booronderzoek en een proefsleuvenonderzoek, gecombineerd met een archeologische sloopbegeleiding, is besloten een definitief archeologisch onderzoek uit te voeren op die plaatsen waar nieuwbouw gepland was en waar in situ behoud van de vindplaats niet mogelijk bleek.

Gasthuis
De vooronderzoeken wezen uit dat archeologische resten uit het begin van de stadsontwikkeling van Gorinchem te verwachten waren. De oudste vroeg 14de-eeuwse resten bestaan met name uit een aantal greppels van een bewoning met een sterk agrarisch karakter. De jongere resten bestaan uit aanzienlijke stenen structuren, met houtbouw en vlechtwerk, kuilen, beerkelders en dergelijke. Uit historisch onderzoek is gebleken dat van het begin van de 14de tot het eind van de 16de eeuw hier een gasthuis heeft gestaan, waar deze vondsten hoogstwaarschijnlijk mee te verbinden zijn. Van diverse gebouwen die tot dit gasthuis hebben behoord is nog één pand aanwezig in de nabije omgeving van de onderzoekslokatie. De meest recente van de aangetroffen muurresten en sporen zijn uit de 17de-18de eeuw te dateren en zijn te verbinden met stadsbewoning na verhuizing van het gasthuis naar de Haarstraat.

Dobbelsteen, opgesloten in een kooitje, 15de eeuw (hoogte 10 mm.)

Dobbelsteen, opgesloten in een kooitje, 15de eeuw (hoogte 10 mm.)

Schrijfstiften
Een bijzondere vondst bestond uit ca 65 metalen en benen schrijfstiften die in één kuil gevonden zijn. Met name de 13de tot 15de eeuwse sporen leverden veel, goed geconserveerd, vondstmateriaal op, waaronder bijzonder veel aardewerk, botmateriaal, metalen en leren voorwerpen (o.a. vele schoenen en een fragment van een zwaardschede). Door de vele mestlagen, beerputten en dergelijke die werden aangetroffen is ook ecologisch onderzoek uitgevoerd teneinde meer informatie over de ontwikkeling van de stad in de Middeleeuwen te verkrijgen.

Publicaties

R. Hoegen & M. Nokkert
Gorinchem: Groenmarkt; Archeologische Kroniek Zuid-Holland 2003 in Historisch Tijdschrift Holland; 36e jaargang 2004; p. 84.

E. Kaptijn
Archeologische begeleiding aan de Groenmarkt  te Gorinchem; Nieuwerkerk aan den IJssel; juli 2003; Archeomedia Rapport A03-205-Y. Download (1,54 MB)

M.W.A. de Koning et al.
Archeologisch onderzoek Groenmarkt 8 te Gorinchem, Standaardrapportage opgraving; Rapport A03-338-K; Nieuwerkerk aan de IJssel; 2009. Download (58,23 MB)

H. van Haaster
Kladders, fruyten, wermoesen, mostaert en amelcoren, Resultaten van het archeobotanisch onderzoek op de Groenmarkt in Gorinchem (1300-1775); BIAXiaal 216. Zaandijk; 2005. Download (519,53 kB)

J. van Oostveen
Tabakspijpen van de opgraving Groenmarkt (2003); Tiel; 2010. Download (418 KB)

M.C.W. Veen
Schrijfstiften uit Gorinchem; Westerheem, het tijdschrift voor de Nederlandse archeologie; jaargang 60 2011; p. 298-300

Administratieve gegevens

Archisnummer(s):5128
Topografische Kaart:38G
Coordinaten:126.556/426.869 (centrum)
Toponiem:Groenmarkt 8 (2003)
Plaats:Gorinchem
Gemeente:Gorinchem
Provincie:Zuid-Holland
Type onderzoek:Archeologisch: opgraving
Uitvoerder:Archeomedia/Arnicon, Nieuwerkerk aan den IJssel
Projectleider:Drs. M.W.A. de Koning
Opdrachtgever:Woningbouwvereniging Bouwen en Bewaren, later Poort 6
Bevoegd gezag:Gemeente Gorinchem
Aanvang onderzoek:13 augustus 2003
Vondsten & documentatie:Archeologisch depot Gorinchem
DANS:-

Reageren is niet mogelijk