Floo­re hoopt in Krijt­straat op Hof van Arkel te sto­ten.

Gorin­chem staat aan de voor­avond van een span­nen­de opgra­ving in de bin­nen­stad: het Hof van Arkel, op het toe­kom­sti­ge V&D-terrein in de Krijt­straat. De ver­wach­tin­gen zijn hoog gespan­nen, want het is voor het eerst dat er een pro­fes­si­o­neel bedrijf wordt inge­huurd voor arche­o­lo­gisch onder­zoek. Tot blijd­schap van stads­ar­che­o­loog Pie­ter Floo­re, die sinds febru­a­ri een dag per week in dienst is van de gemeen­te Gorin­chem. “Stads­kern­ar­che­o­lo­gie is een vak apart. Je kunt gerust vijf weken gra­ven en hele­maal niets vin­den.” Hoe­wel op som­mi­ge plek­ken het arche­o­lo­gi­sche ´pel´-niveau al is bereikt op het V&D-terrein dat momen­teel gesa­neerd wordt, moet Floo­re nog tot half augus­tus wach­ten. Dan gaaan de zeven weken in waar­in hij samen met de fir­ma Baac en de werk­groep van Gor­cum­se ama­teur­ar­che­o­lo­gen al gra­vend op het Hof van Arkel hoopt te stui­ten.

Dit woon­huis van de voor­aan­staan­de Gor­cum­se Van Arkels zou een belang­rij­ke arche­o­lo­gi­sche vondst zijn voor Gorin­chem, meent Floo­re. “Eigen­lijk is er nog maar wei­nig bekend over deze adel­lij­ke fami­lie en de stich­ting van de stad.” Vlak­bij de Dalem­poort werd al eer­der het kas­teel Van Arkel ´opgelepeld´.Floore die aan de Uni­ver­si­teit van Amster­dam stu­deer­de, was op adhoc-basis al vaker betrok­ken bij opgra­vin­gen in Gorin­chem.

De eer­ste keer dat hij de werk­groep Arche­o­lo­gie met raad en daad bij­stond was zes jaar gele­den, op de Blij­en­hoek, een even­eens groot­scha­lig bouw­pro­ject in de bin­nen­stad. Floo­re: “Arche­o­lo­gie was toen nog dui­de­lijk nood­za­ke­lijk kwaad in Gorin­chem. Er was nau­we­lijks een bud­get beschik­baar, hele stuk­ken van het ter­rein waren niet toe­gan­ke­lijk, en we kre­gen slechts drie weken de tijd om te gra­ven. Dat was jam­mer, want daar­door kon­den we slechts een klein stuk­je van het ter­rein bloot leg­gen.” Een paar jaar later bij het vol­gen­de gro­te pro­ject in de bin­nen­stad, ging het al iets beter. Vijf weken kre­gen de arche­o­lo­gen toen. En anno nu, op het bouw­ter­rein van de nieu­we V&D aan de Krijt­straat begint het er écht op te lij­ken. Met een eigen stads­ar­che­o­loog, zeven weken om te gra­ven, en een bud­get van 120.000 tot 140.000 euro waar­van een pro­fes­si­o­neel arche­o­lo­gen­team inge­huurd kan wor­den, loopt Gorin­chem voor­op in de regi­o­na­le voor­hoe­de van de heden­daag­se arche­o­lo­gen­mo­raal. Floo­re: “Arche­o­lo­gie wordt tegen­woor­dig echt seri­eus geno­men in Gorin­chem.”

Vreemd is deze ken­te­ring niet. De strak­ke­re regel­ge­ving op het gebied van arche­o­lo­gie (het ver­drag van Mal­ta) dwingt gemeen­tes er zo lang­za­mer­hand toe zorg­vul­di­ger om te gaan met hun onder­grond­se erf­ka­pi­taal. Zo is het inscha­ke­len van een pro­fes­si­o­ne­le arche­o­lo­gi­sche dienst bij opgra­vin­gen sinds dit jaar ver­plicht en dient er arche­o­lo­gisch onder­zoek ver­richt te wor­den bij bouw­pro­jec­ten die meer dan een meter de diep­te ingaan. Zomaar hei­pa­len de grond inslaan en alles wat eron­der ligt aan gort slaan, is niet lan­ger te ver­ko­pen aan het nage­slacht dat ook recht heeft op een por­tie oud­heid, is de gedach­te die hier­ach­ter ligt.

Hoe­wel het vol­gens Floo­re nu nog gemak­ke­lijk is voor gemeen­tes om de ogen te slui­ten voor deze nieu­we nor­men (‘arche­o­lo­gi­sche ken­nis en toe­zicht ont­breekt immers in veel gemeen­tes’), zal het besef voor de onzicht­ba­re schat­ten onder de grond zich over een paar jaar dui­de­lijk boven­gronds gaan afte­ke­nen, ver­wacht hij. ‘Gemeen­tes en pro­ject­ont­wik­ke­laars zul­len er vaker voor kie­zen om pro­jec­ten  dan maar niet te rea­li­se­ren op een plek waar iets belang­rijks onder de grond ligt. Al is het alleen maar om de kos­ten van een arche­o­lo­gisch onder­zoek te bespa­ren.”
Zo hield de gemeen­te Gorin­chem bij de uit­brei­dings­plan­nen voor de toe­kom­sti­ge groei­wijk Oost-Dalem al keu­rig en boven­dien cre­a­tief reke­ning met de pre-his­to­ri­sche over­blijf­se­len die daar naar ver­wach­ting lig­gen ‘en die vele malen gro­ter zijn dan wat een paar jaar gele­den in Har­dinx­veld-Gies­sen­dam is gevon­den bij de bouw aan de Betu­we­lijn’.

Hoe­wel er aan­van­ke­lijk een vil­la­park was gepland met strak­ke pluk­jes hui­zen op deze wei­lan­den in Oost, werd er, om de onder­grond te spa­ren, uit­ge­we­ken naar een gril­li­ger ont­werp vol­gens Floo­re. Dat de arche­o­lo­gi­sche schat­gra­ve­rij op deze manier aan de neus van Floo­re en de fana­tie­ke Gor­cum­se ama­teur­ar­che­o­lo­gen voor­bij gaat, ziet de nuch­te­re Floo­re niet als een gemis­te kans.
“Aan elke opgra­ving die we doen ‚kleeft zeker twee jaar werk. Sta­pels en sta­pels kis­ten met spul­len halen we uit de grond. Omdat ik mijn werk slechts in een dag per week moet doen, dreigt al dat werk al snel boven m’n hoofd uit te groei­en.” Floo­re ver­wacht dat de gemeen­te Gorin­chem in de toe­komst een full-time arche­o­loog nodig heeft om ver­der te kun­nen pro­fes­si­o­na­li­se­ren. Floo­re, die naast zijn werk voor de gemeen­te ook nog in een maat­schap voor arche­o­lo­gen zit, zal op deze (bureau-)vacature ove­ri­gens niet sol­li­ci­te­ren. “Ik sta het aller­liefst in mijn over­all in het veld. Tel­kens weer die puz­zel leg­gen van hoe het leven ooit was, daar ligt mijn hart.”

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.