Knip­steeg 13 – 15 (2015)

Onder­zoek

Knipsteeg 13-15 hoek Struisvogelstraat Gorinchem, foto Martin Veen

Knip­steeg 13 – 15 hoek Struis­vo­gel­straat, foto Mar­tin Veen

In maart 2015 heeft Hol­lan­dia arche­o­lo­gen uit Zaan­dijk een arche­o­lo­gisch bureau­on­der­zoek uit­ge­voerd voor de loca­tie Knip­steeg 13 – 15, op de hoek van de Knip­steeg en de Struis­vo­gel­straat in Gorin­chem. De opdracht voor het onder­zoek is ver­leend door Loos­broek Archi­tec­ten BV. Op de onder­zoeks­lo­ca­tie zal bestaan­de bouw deels wor­den ver­bouwd en deels wor­den ver­van­gen door nieuw­bouw – plan “De Speel­wa­gen” genoemd. Het hoek­pand op num­mer 15, café ‘t Huys van Breug­hel, zal blij­ven staan en deels behou­den blij­ven. De vloer wordt niet ver­wij­derd en er vind geen grond­roe­ring plaats. De aan­gren­zen­de feest­zaal van het café, op num­mer 13, wordt gesloopt en vol­le­dig ver­van­gen door nieuw­bouw. Deze nieuw­bouw wordt gefun­deerd op een beton­vloer, op 29 sta­len buis­pa­len. Het bureau­on­der­zoek heeft als doel de arche­o­lo­gi­sche waar­den op de onder­zoeks­lo­ca­tie te inven­ta­ri­se­ren. De arche­o­lo­gi­sche ver­wach­ting zal de basis vor­men voor een advies omtrent de te nemen ver­volgstap­pen.

In dit bureau­on­der­zoek is op basis van his­to­ri­sche, car­to­gra­fi­sche en arche­o­lo­gi­sche bron­nen gecon­clu­deerd dat voor de onder­zoeks­lo­ca­tie aan de Knip­steeg een zeer hoge arche­o­lo­gi­sche ver­wach­ting geldt. Er kun­nen spo­ren van bewo­ning uit de 13de eeuw en later wor­den aan­ge­trof­fen, boven­dien ligt de onder­zoeks­lo­ca­tie in de direc­te nabij­heid van twee insti­tu­ten die een gro­te rol heb­ben gespeeld in de Gor­cum­se his­to­rie : de Gro­te of Latijn­se School en het Hof van Arkel.

Het gebouwencomplex van de school strekt zich uit richting het noorden. Met een dikke rode lijn is de zuidelijke grens van de onderzoekslocatie aangegeven

Het gebou­wen­com­plex van de school strekt zich uit rich­ting het noor­den. Met een dik­ke rode lijn is de zui­de­lij­ke grens van de onder­zoeks­lo­ca­tie aan­ge­ge­ven

Het arche­o­lo­gie­be­leid van de gemeen­te Gorin­chem onder­schrijft deze ver­wach­ting en stelt dat hier­voor het meest strik­te beleids­re­gime van toe­pas­sing is. Dit houdt in dat gestreefd wordt naar behoud in situ en dat elke bode­mingreep aan­lei­ding geeft voor arche­o­lo­gisch (voor)onderzoek.

De hui­di­ge ont­wik­ke­lings­plan­nen voor de Knip­steeg 13 – 15 behel­zen deels het behoud van oud­bouw waar de beton­vloer tus­sen de stro­ken­fun­de­ring gehand­haafd blijft. Op nr. 13 wordt de bestaan­de bebou­wing gesloopt en geheel ver­van­gen door nieuw­bouw. Ook deze bebou­wing zal wor­den gefun­deerd op een beton­nen vloer, waar­van een strook langs de ran­den rond het per­ceel 0,35 m die­per komen te lig­gen dan de 0,25 m dik­ke beton­vloer ter plaat­se van de wonin­gen. Hier zul­len naar ver­wach­ting 29 palen wor­den geplaatst. De boven­kant van de vloe­ren ligt mini­maal 0,2 m en maxi­maal 0,45 m onder peil (straat­ni­veau), onder de vloe­ren zal een laag zand wor­den aan­ge­bracht.

Uitsnede van het palenplan, tekening Loosbroek Architecten BV

Uit­sne­de van het palen­plan, teke­ning Loos­broek Archi­tec­ten BV

De ont­gra­ving van de boven­grond ten behoe­ve van het aan­bren­gen van de beton­vloe­ren zal naar ver­wach­ting tot ver­sto­ring van het bodem­ar­chief lei­den, tot maxi­maal ca. 1,0 m onder het hui­di­ge straat­ni­veau. Daar­naast zorgt het zet­ten van hei­pa­len voor ver­sto­ring van de arche­o­lo­gi­sche waar­den. Ondanks de gerin­ge omvang van een indi­vi­du­e­le paal, is de scha­de aan de arche­o­lo­gi­sche res­ten aan­zien­lijk of zelfs groot te noe­men. De palen rei­ken diep en door­snij­den daar­bij alle arche­o­lo­gi­sche niveau’s. Door de dicht­heid van de arche­o­lo­gi­sche spo­ren is de kans groot dat een vondst rijk com­plex, zoals een beer­put of mest­kuil, door een hei­paal geraakt wordt. Even­tu­eel toe­kom­stig onder­zoek wordt boven­dien door het dich­te palen­plan nage­noeg onmo­ge­lijk gemaakt.

Plantekening van Loosbroek architecten, met daarop geprojecteerd de twee gebieden die in het advies worden onderscheiden

Plan­te­ke­ning van Loos­broek archi­tec­ten, met daar­op gepro­jec­teerd de
twee gebie­den die in het advies wor­den onder­schei­den

Het advies voor het ver­volg­tra­ject wordt gespe­ci­fi­ceerd per per­ceel :

  • Knip­steeg 15 (oud­bouw, kadas­traal num­mer 4002, blauw gemar­keerd):
    Bin­nen het bestaan­de hoofd­ge­bouw wor­den de aan­we­zi­ge beton­vloe­ren op zand tus­sen de stro­ken­fun­de­rin­gen behou­den. De beton­vloer wordt niet ver­wij­derd. Ver­de­re arche­o­lo­gi­sche maat­re­ge­len zijn hier­door niet ver­eist.
  • Knip­steeg 13 (te slo­pen aan­bouw, kadas­traal num­mer 4001 en deels 4002, groen gemar­keerd):
    De sloop van de fun­de­rin­gen van de bebou­wing aan de Knip­steeg 13 dient arche­o­lo­gisch te wor­den bege­leid, zodat dicht onder het maai­veld gele­gen oude fun­de­rin­gen niet ver­lo­ren zul­len gaan. Gead­vi­seerd wordt om aan­slui­tend een arche­o­lo­gi­sche opgra­ving uit te voe­ren.

Behal­ve de opper­vlak­te van de appar­te­men­ten (ca. 200 m²) dient ook het ach­ter­ter­rein van huis­num­mer 15 bij de opgra­ving te wor­den betrok­ken (ca. 54 m²). Hier zijn onder ande­re een lift­schacht en een fiet­sen­stal­ling gepland. De loca­tie dient tot op de natuur­lij­ke onder­grond te wor­den opge­gra­ven, met inacht­ne­ming van de omge­ving, belen­den­de per­ce­len en de vei­lig­heid van de werk­si­tu­a­tie. Voor dit ver­volg­on­der­zoek dient een pro­gram­ma van eisen te wor­den opge­steld.

Berich­ten

Een middeleeuwse gracht met verrassend veel water

Een mid­del­eeuw­se gracht met ver­ras­send veel water

  De afge­lo­pen drie weken werd een opgra­ving uit­ge­voerd in de Knip­steeg te Gorin­chem. Op basis van het voor­on­der­zoek en de resul­ta­ten van de opgra­ving aan de Krijt­straat in 2002, was …

Archeologen terug naar de Grote School

Arche­o­lo­gen terug naar de Gro­te School

  Maan­dag 13 mei start arche­o­lo­gisch onder­zoeks­bu­reau De Steek­proef een ver­ken­nend onder­zoek aan de Knip­steeg. Het onder­zoek was oor­spron­ke­lijk een week eer­der gepland. Op basis van de con­clu­sies in het ver­slag …

Publi­ca­tie

Hoogendijk, T. (2015) Archeologisch bureauonderzoek, Gorinchem-Knipsteeg 13-15, Hollandia reeks 521, Zaandijk.Hoogendijk, T. (2015)
Archeologisch bureauonderzoek, Gorinchem-Knipsteeg 13-15, Hollandia reeks 521, Zaandijk.
Flipbook | PDF (25 MB)

Meta­ge­ge­vens

 

Archisnummer(s):65865
Topografische Kaart:38G
Coordinaten:126.368/426.894
Toponiem:Knipsteeg 13-15
Plaats:Gorinchem
Gemeente:Gorinchem
Provincie:Zuid-Holland
Type onderzoek:Bureauonderzoek
Uitvoerder:Hollandia Archeologen, Zaandijk
Projectleider:T. Hoogendijk
Opdrachtgever:Loosbroek Architecten BV, Tiel
Bevoegd gezag:Gemeente Gorinchem
Aanvang onderzoek:Maart 2015
Vondsten & documentatie:Archeologisch depot Gorinchem
DANS:-

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.