Arche­o­lo­gen terug naar de Gro­te School

 

Knipsteeg 13-15 april 2019, foto Martin Veen

Knip­steeg 13 – 15 april 2019, foto Mar­tin Veen

Maan­dag 13 mei start arche­o­lo­gisch onder­zoeks­bu­reau De Steek­proef een ver­ken­nend onder­zoek aan de Knip­steeg. Het onder­zoek was oor­spron­ke­lijk een week eer­der gepland. Op basis van de con­clu­sies in het ver­slag van het bureau­on­der­zoek (2015) en de resul­ta­ten van de opgra­ving naar het Hof van Arkel en de Gro­te School (2002) aan de Krijt­straat is de arche­o­lo­gi­sche ver­wach­ting voor dit per­ceel zeer hoog.

Gro­te School

De opgra­ving die in 2002 is uit­ge­voerd op de hui­di­ge plek van het voor­ma­li­ge waren­huis V&D bracht res­ten van het Hof van Arkel aan het licht. Bij dit­zelf­de onder­zoek werd ook een deel van de Gro­te School terug­ge­von­den, die in elk geval van­af 1435 op deze plek heeft gestaan. De Knip­steeg heet­te in die tijd dan ook de “Scoel­steg­he”. De gro­te school vorm­de het ver­volg op de “Klei­ne School”, die kin­de­ren kon­den bezoe­ken tot ze een jaar of zeven of acht oud waren. Rond 1600 werd de Gro­te School ver­he­ven tot Latijn­se School, ver­ge­lijk­baar met een gym­na­si­um, waar de leer­lin­gen wer­den voor­be­reid op een oplei­ding aan een uni­ver­si­teit. Men kreeg onder meer vak­ken in het Latijn.

Het gebouwencomplex van de school strekt zich uit richting het noorden. Met een dikke rode lijn is de zuidelijke grens van de onderzoekslocatie aangegeven

Het gebou­wen­com­plex van de school strekt zich uit rich­ting het noor­den. Met een dik­ke rode lijn is de zui­de­lij­ke grens van de onder­zoeks­lo­ca­tie aan­ge­ge­ven, teke­ning BAAC ‘s‑Hertogenbosch

Tij­dens de opgra­ving werd tus­sen de fun­de­rings­res­ten van een gedeel­te van het school­ge­bouw een beer­put ont­dekt, waar­in onder ande­re vele objec­ten wer­den gevon­den die in ver­band kon­den wor­den gebracht met de func­tie van het gebouw. Zo werd er bij­voor­beeld een hou­ten deel van een boek­band gevon­den. Maar ook schrijf­stif­ten (sty­li), grif­fels, krijt­jes en een plak waar­mee onge­hoor­za­me kin­de­ren wer­den gestraft.

Ook von­den de arche­o­lo­gen een gro­te hoe­veel­heid speel­goed, waar­on­der tol­len, bal­len, bik­kels, dob­bel­ste­nen, en knik­kers. Deze belang­rij­ke vondst geeft een inte­res­sant inkijk­je in het dage­lijk­se leven op de Gor­cum­se school in de 16e eeuw. De noord­zij­de van het per­ceel waar­op het school­ge­bouw stond, bevindt zich ver­moe­de­lijk ter hoog­te van de per­ce­len langs de Knip­steeg.

Knipsteeg 13-15 Gorinchem

Knip­steeg, hoek Struis­vo­gel­straat, foto Mar­tin Veen

Naams­wij­zi­gin­gen

De Knip­steeg is in de afge­lo­pen eeu­wen meer­de­re malen van naam ver­an­derd. In 1435 werd de steeg de “Scoel­steg­he” genoemd, tus­sen 1544 en 1643 de “Aert Hel­ven­steech” of “Bier­ste­kers­steeg”. De term bier­ste­ker kan betrek­king heb­ben op iemand die bier van ver­schil­len­de her­komst en sterk­te mengt, een bier­ver­ko­per of ‑tap­per. Moge­lijk al van­af 1629, maar in elk geval in 1719, heet de steeg “Heer Hen­rich­steegh”. Tus­sen 1699 en 1789 ver­an­dert de naam naar “Jacob Rob­be­steeg”, daar­na, tus­sen 1736 en 1809, is de steeg bekend komen te staan onder de hui­di­ge naam, de Knip­steeg. De steeg is dan ver­noemd naar “De Knip”, een huis met erf en kolf­baan. Het is waar­schijn­lijk dat het hui­di­ge pand op de hoek van de Knip­steeg en Struis­vo­gel­straat – tot voor nog niet zo lang gele­den “Huys van Breug­hel” en daar­voor “De Speel­wa­gen” – in deze peri­o­de reeds de func­tie van café heeft gekre­gen.

Een middeleeuwse gracht met verrassend veel water

Een mid­del­eeuw­se gracht met ver­ras­send veel water

  De afge­lo­pen drie weken werd een opgra­ving uit­ge­voerd in de Knip­steeg te Gorin­chem. Op basis van het voor­on­der­zoek en de resul­ta­ten van de opgra­ving aan …

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.