--- title: Zalfpot date: 2023-09-21T03:13:40Z modified: 2024-05-11T16:43:26Z permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/enkele-vondsten/zalfpot/" type: al_product status: publish excerpt: Zalfpot, roodbakkend aardewerk met loodglazuur (ca. 1650-ca. 1700) wpid: 25591 al_product-cat: - Zalfpot - Aardewerk - Keramiek - Medisch - "Nieuwe tijd B: 1650-1850 nC" - "Nieuwe tijd: 1500-heden" - Persoonlijke verzorging al_product-attributes: - Aardewerk - Kazerneplein (1997) - KP97V407 - "Materiaal:" - Medisch - "Nieuwe tijd B:1650-1850 nC" - "Periode:" - "Toepassing:" - "Vindplaats:" - "Vondstnummer:" featured_image: "https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2023/09/Zalfpot22.jpg" featured_image_alt: Zalfpot --- **Dit is één van de 23 zalfpotjes uit de [beerput](https://nl.wikipedia.org/wiki/Beerput) van het Huis Paffenrode, gevonden tijdens archeologisch onderzoek op het [Kazerneplein](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/kazerneplein/) in 1997.** ### Verpakking voor medicijnen Zalfjes, poeders en pillen waren verpakt in eenvoudige aardewerk potjes. De binnenkant had een glazuurlaag om te voorkomen dat de inhoud in het aardewerk kon trekken. De opening werd met textiel of varkensblaas afgesloten en met een touwtje omwikkeld. [![Zalfpotjes gevonden op het Kazerneplein in Gorinchem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/zalfpotjes-kazerneplein-gorinchem.jpg "Foto Martin Veen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/zalfpotjes-kazerneplein-gorinchem.jpg)Zalfpotjes uit de beerput van Huis Paffenrode (1600-1700) ### Hergebruik Lege potjes werden ook opnieuw gebruikt. Een schilderkist in de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam is gevuld met potjes, flesjes en andere benodigdheden. De schilder gebruikte zalfpotjes om zijn pigmenten in te bewaren. [![Schilderskist](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/BK-15234-13.jpg "Foto Rijksmuseum Amsterdam") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/BK-15234-13.jpg)Schilderskist, toegeschreven aan Anthonie Jansz. van der Croos (1640 – 1660) ### Huis Paffenrode Voorafgaand aan de bouw van een parkeergarage op het [Kazerneplein](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/kazerneplein/) is in 1997 een archeologisch onderzoek uitgevoerd. Tijdens de opgraving ontdekten de onderzoekers resten van de 16de-eeuwse woning van de [drossaard](https://nl.wikipedia.org/wiki/Baljuw) van Gorinchem en het Land van Arkel. De woning stond bekend als het Huis Paffenrode, genoemd naar de meest bekende bewoner: Jacob van Paffenrode (± 1591-1652). Hij was gehuwd met Wilhelmina van Arkel (± 1590-1628). Het gezin had drie kinderen: Joan (1618-1673), Rudolf (1620-1673) en Anna (1625-1656). [![Jacob van Paffenrode](https://cdn.shortpixel.ai/client/h_300,q_lossy,ret_wait,to_webp/https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/Jacob-van-Paffenrode-1.jpg) ](https://cdn.shortpixel.ai/client/q_lossy,ret_wait,to_webp/https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/Jacob-van-Paffenrode-1.jpg)Jacob van Paffenrode Portret van Jacob van Paffenrode door J. A. van Ravesteyn (1626), collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, te zien in het Gorcums Museum. [![Wilhelmina van Arkel](https://cdn.shortpixel.ai/client/h_300,q_lossy,ret_wait,to_webp/https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/Wilhelmina-van-Arkel-1.jpg) ](https://cdn.shortpixel.ai/client/q_lossy,ret_wait,to_webp/https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/01/Wilhelmina-van-Arkel-1.jpg)Wilhelmina van Arkel Portret van Wilhelmina van Arkel door J. A. van Ravesteyn (1626), collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, te zien in het Gorcums Museum. [![Anna van Paffenrode (1625-1652)](https://cdn.shortpixel.ai/client/h_300,q_lossy,ret_wait,to_webp/https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2023/09/J.A._van_Ravesteyn_-_Portret_van_een_meisje_uit_de_familie_Van_Paffenrode_-_C329_-_Cultural_Heritage_Agency_of_the_Netherlands_Art_Collection.jpg) ](https://cdn.shortpixel.ai/client/q_lossy,ret_wait,to_webp/https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2023/09/J.A._van_Ravesteyn_-_Portret_van_een_meisje_uit_de_familie_Van_Paffenrode_-_C329_-_Cultural_Heritage_Agency_of_the_Netherlands_Art_Collection.jpg)Anna van Paffenrode (1625-1652) Portret van Anna van Paffenrode door J. A. van Ravesteyn (1629), collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, te zien in het Gorcums Museum. _Jacob van Paffenrode, Wilhelmina van Arkel en hun dochter Anna op ca. 4-jarige leeftijd._ Militair [Joan van Paffenrode](https://nl.wikipedia.org/wiki/Joan_van_Paffenrode), was vooral bekend als toneeldichter en bleef na de dood van zijn vader het huis bewonen (tot vóór 1682). Daarna woonde hier tot omstreeks 1686 [Lodewijk Huygens van Zuylichem](https://nl.wikipedia.org/wiki/Lodewijk_Huygens), zoon van de bekende dichter [Constantijn Huygens](https://nl.wikipedia.org/wiki/Constantijn_Huygens). In 1672 benoemde stadhouder [Willem III van Oranje](https://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_III_van_Oranje) hem tot drossaard van Gorinchem. In deze functie maakte Huygens zich niet geliefd bij de bevolking door hogere belastingen te eisen. Hij werd aangeklaagd wegens corruptie en vervolgens uit zijn functie gezet. Lodewijk Huygens trouwde in 1674 met Jacoba Teding van Berkhout. Zij kregen acht kinderen, van wie er vijf al zeer jong overleden.