Het archeologisch depot

Algemeen

In 2010 kreeg Gorin­chem van de pro­vin­cie­be­stuur toe­stem­ming voort­aan een eigen arche­o­lo­gisch depot te onder­hou­den. Dit bete­kent onder meer dat van­af dat moment alle vond­sten die tij­dens arche­o­lo­gisch onder­zoek bin­nen de gemeen­te­gren­zen wor­den aan­ge­trof­fen eigen­dom van Gorin­chem zijn. De gemeen­te Gorin­chem draagt zorg voor ver­ant­woord beheer zodat de vond­sten voor weten­schap, erf­goed­on­der­zoek, musea en alle ande­re geïn­te­res­seer­den behou­den blij­ven.

Rijke collectie

Het depot bevat onder­tus­sen een geva­ri­eer­de col­lec­tie met vond­sten van­af de Pre­his­to­rie tot de Twee­de Wereld­oor­log . Ook alle docu­men­ta­tie van arche­o­lo­gisch onder­zoek, zoals onder­zoeks­ver­sla­gen, teke­nin­gen en foto­ma­te­ri­aal, wordt in het depot bewaard.

Werkruimte

Het Gor­cum­se depot wordt geheel gerund door vrij­wil­li­gers. Zij beschik­ken over een werk­ruim­te voor het pro­fes­si­o­neel res­tau­re­ren en con­ser­ve­ren van de vele arche­o­lo­gi­sche vond­sten.

Restauratie keramiek, foto Cor de Kock voor AD Rivierenland

Res­tau­ra­tie kera­miek, foto Cor de Kock voor AD Rivie­ren­land

Bezoek

Het depot en de werk­ruim­te zijn toe­gan­ke­lijk voor onder­zoe­kers en ove­ri­ge geïn­te­res­seer­den. Een belang­rijk deel van de col­lec­tie is zicht­baar in open stel­ling­kas­ten en vitri­nes. Bezoek is uit­slui­tend op afspraak moge­lijk.

Kan vol met ongedierte naar Rijksmuseum

Kan vol met ongedierte naar Rijksmuseum

  Van­af don­der­dag 2 mei is in het Rijks­mu­se­um van Oud­he­den in Lei­den een niet-alle­­daag­­se Gor­cum­se bodem­vondst …

Wapens naar Den Bosch

Wapens naar Den Bosch

  De afge­lo­pen jaren is er steeds meer inte­res­se in de arche­o­lo­gie van moder­ne oor­lo­gen. Daar­om …

Vondstmelding

Gericht zoeken naar vondsten met een metaaldetector

Gericht zoe­ken naar vond­sten met een metaal­de­tec­tor, foto Mar­tin Veen

Soms doet iemand bij toe­val een vondst, tij­dens een wan­de­ling of bij werk­zaam­he­den in de tuin of in huis ; weer ande­ren zoe­ken gericht naar vond­sten met een metaal­de­tec­tor. In bei­de geval­len spreekt men over ‘toe­vals­vond­sten’. Vond­sten die dus niet wor­den aan­ge­trof­fen tij­dens het doen van opgra­vin­gen.

De ene keer gaat het om los­se vond­sten zon­der veel weten­schap­pe­lij­ke waar­de, in ande­re geval­len ver­tel­len de vond­sten een bij­zon­der ver­haal en kun­nen ze veel bij­dra­gen aan de loka­le geschie­de­nis. Ook kan de vondst een aan­wij­zing geven over ande­re even­tu­e­le arche­o­lo­gi­sche res­ten in dat gebied. 

Het Burgerlijk Wetboek (Art. 5:13 BW) stelt dat de toevalsvondst (‘schat’) in gelijke delen toekomt aan degene die hem ontdekt, en aan de eigenaar van de onroerende of roerende zaak, waarin de vondst werd aangetroffen. Een schat wordt door de wet gedefinieerd als “een zaak van waarde, die zolang verborgen is geweest dat daardoor de rechtmatige eigenaar niet meer kan worden opgespoord”.

 

Metaaldetectie in Nederland PAN Portable Antiquities of the Netherlands (2019)
Metaaldetectie in Nederland. Gedragscode en regels voor verantwoord gebruik van de metaaldetector in Nederland.
Flipbook | PDF (6 MB)

Magneetvissen

Mag­neet­vis­sen is net als het zoe­ken met een metaal­de­tec­tor een gewil­de hob­by, ter­wijl het mag­neet­vis­sen niet zon­der meer is toe­ge­staan. In elk geval niet als het om arche­o­lo­gi­sche vond­sten gaat. Mag­neet­vis­sen is niet gele­ga­li­seerd. De uit­zon­de­ring op het opgra­vings­ver­bod voor zoe­ken en gra­ven met een metaal­de­tec­tor geldt alleen op het land en niet in het water (Besluit Erf­goed­wet). Arche­o­lo­gi­sche voor­wer­pen in het water mogen niet ver­plaatst of mee­ge­no­men wor­den, dus ook niet met een mag­neet uit het water gehaald. Zie ook de site van de Inspec­tie Over­heids­in­for­ma­tie en Erf­goed hier­over.

Vondstmelding

Een toe­vals­vondst moet vol­gens de Erf­goed­wet wor­den gemeld. Dit kan bij­voor­beeld bij het gemeen­te­lij­ke of pro­vin­ci­a­le depot, of met behulp van het Vondstmel­dings­for­mu­lier op de web­si­te van de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE). Indien geen mel­ding is gedaan of onze­ker is aan wie de zaak toe­komt, kan de gemeen­te vor­de­ren dat deze aan haar in bewa­ring wordt gege­ven, tot­dat vast­staat wie recht­heb­ben­de is. De vondst dient door de vin­der mini­maal 6 maan­den ter beschik­king gehou­den te wor­den voor weten­schap­pe­lijk onder­zoek.

Zie voor meer infor­ma­tie over toe­vals­vond­sten de web­si­te van de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE).

Foto Mar­tin Veen

Mel­den aan het depot
Wan­neer u iets heeft gevon­den waar­van u ver­moedt dat het van arche­o­lo­gi­sche bete­ke­nis is, hel­pen wij u graag ver­der. Om een vondst te kun­nen admi­ni­stre­ren heb­ben we de vol­gen­de gege­vens van u nodig :

  • naam en con­tact­ge­ge­vens vin­der ;
  • omschrij­ving van de vondst ;
  • adres­ge­ge­vens van de vind­plaats + ev. kaartje (gebruik Goog­le Maps);
  • datum waar­op de vondst is gedaan ;
  • vond­stom­stan­dig­he­den (bij­voor­beeld : stort, wei­land enz.);
  • hoe gevon­den (bij­voor­beeld : metaal­de­tec­tor, graaf­werk, met het oog enz);
  • waar bevindt de vondst zich momen­teel ;
  • een dui­de­lij­ke foto van het voor­werp.

Wan­neer u prijs stelt op pri­va­cy, kun­nen wij uw per­soon­lij­ke gege­vens ano­niem hou­den.

PAN Portable Antiquities of The Netherlands

Het doel van PAN is om oud­heid­kun­di­ge vond­sten in pri­vé-bezit, met name metaal­vond­sten gevon­den met behulp van een metaal­de­tec­tor, te docu­men­te­ren en onli­ne te publi­ce­ren, en zo de infor­ma­tie over de vond­sten en hun vondstlo­ca­tie beschik­baar te maken voor weten­schap, erf­goed­on­der­zoek, musea en alle ande­re geïn­te­res­seer­den. De data­ba­se is onli­ne te raad­ple­gen. PAN is ook te vin­den op Facebook.

Een record uit de database van PAN

Voor­beeld uit de data­ba­se van PAN

NUMIS database

De data­ba­se Numis­ma­tisch Infor­ma­tie Sys­teem (NUMIS) bevat meer dan 277.000 Neder­land­se numis­ma­ti­sche vond­sten. Vrij­wel dage­lijks voegt De Neder­land­sche Bank (DNB) nieu­we vond­sten toe. Een deel van de NUMIS-data­ba­se is onli­ne te raad­ple­gen.

Archis

Archis (Arche­o­lo­gisch Infor­ma­tie­sys­teem) is een data­bank met gege­vens over alle arche­o­lo­gi­sche vind­plaat­sen en ter­rei­nen van­af de Pre­his­to­rie tot de Nieu­we Tijd in Neder­land. Archis is voor­al gericht op arche­o­lo­gi­sche pro­fes­si­o­nals en wordt onder­hou­den door de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE).

Determinatie vondsten

Wilt u door door ons een vondst laten deter­mi­ne­ren dan kunt u een bericht  met een dui­de­lij­ke foto stu­ren. Wij ver­rich­ten nadruk­ke­lijk geen taxa­ties. Voor het bepa­len van de gel­de­lij­ke waar­de advi­se­ren wij con­tact te zoe­ken met een erkend anti­quair of vei­ling­huis. Daar­naast doen wij geen uit­spraak over ille­gaal ver­wor­ven bodem­vond­sten.

Verpakkingen van vondsten uit het verleden

Ver­pak­kin­gen van vond­sten uit het ver­le­den, foto Pro­vin­cie Noord-Hol­land, Kees Zwaan

Privécollecties

Inte­res­se voor arche­o­lo­gie is natuur­lijk niet enkel uit onze tijd. Gorin­chem ken­de ook in het ver­le­den gedre­ven ama­teur­ar­che­o­lo­gen die in hun vrije tijd bouw­plaat­sen af struin­den. De vond­sten wer­den meest­al, keu­rig beschre­ven, opge­bor­gen in kist­jes en dozen. Helaas komen deze col­lec­ties later door omstan­dig­he­den op zol­der terecht of kun­nen nabe­staan­den de waar­de van zo’n col­lec­tie niet goed inschat­ten. Vaak ein­digt de ver­za­me­ling daar­om bij het huis­vuil !

Het depot is uiter­aard geïn­te­res­seerd in der­ge­lij­ke par­ti­cu­lie­re ver­za­me­lin­gen. Wan­neer wij een col­lec­tie van u over­ne­men, bie­den wij de garan­tie dat deze voor de toe­komst bij­een blijft en dat de naam van de vin­der er altijd aan ver­bon­den zal blij­ven.

Deponeren

Steengoed baardmankruik uit Keulen ca. 1550, gevonden tijdens de opgraving Krijtstraat (2002)

Steen­goed baard­man­kruik uit Keu­len ca. 1525 – 1550, gevon­den tij­dens de opgra­ving Blij­en­hoek (1996)

Aanleveren vondsten en opgravingsdocumentatie

Het aan­le­ve­ren van vond­sten en opgra­vings­do­cu­men­ta­tie door gecer­ti­fi­ceer­de arche­o­lo­gi­sche onder­zoeks­be­drij­ven ver­loopt vol­gens pro­to­col 4010 (KNA 4.1). Daar­naast zijn onze aan­vul­len­de voor­waar­den van toe­pas­sing.

Bruiklenen & foto’s

Kelkglas gevonden tijdens de opgraving aan de Krijtstraat in 2002

Kelk­glas gevon­den tij­dens de opgra­ving aan de Krijt­straat in 2002

Het zou natuur­lijk jam­mer zijn wan­neer bij­zon­de­re vond­sten voor het publiek onzicht­baar bewaard blij­ven. Dit is geluk­kig niet het geval. Musea en ande­re cul­tu­re­le orga­ni­sa­ties kun­nen een bruik­leen­ver­zoek indie­nen. Hier­voor wor­den geen kos­ten in reke­ning gebracht. Wel stel­len wij eisen aan de wij­ze van ten­toon­stel­len en bevei­li­ging en is de bruik­leen­ne­mer ver­plicht het mate­ri­aal “van spij­ker tot spij­ker” te ver­ze­ke­ren. Een voor­beeld van een bruik­leen­over­een­komst kunt u hier down­lo­a­den. Uw ver­zoek dient mini­maal 4 weken voor de ope­ning van een eve­ne­ment bij de beheer­der van het depot bekend te zijn.

Gebruik fotomateriaal

Afbeel­din­gen waar­op niet het auteurs­recht van der­den van toe­pas­sing is,  mogen wor­den gebruikt op basis van een CC BY-SA 4.0 licen­tie. U mag de afbeel­din­gen dus her­ge­brui­ken, kopi­ë­ren, ver­an­de­ren en ver­sprei­den in eigen toe­pas­sin­gen. U wordt daar­bij wel nadruk­ke­lijk ver­zocht de bron van uw infor­ma­tie te ver­mel­den, te weten : Depot voor arche­o­lo­gie gemeen­te Gorin­chem. Toe­zen­ding van een pre­sent­exem­plaar voor onze bibli­o­theek wordt uiter­aard zeer op prijs gesteld.

Voor het down­lo­a­den van foto­ma­te­ri­aal kunt u ook onze foto­al­bums op Flickr​.com bezoe­ken.

Websites

Algemeen & deponeren

 

Vondstmelding

 

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.