Het archeologisch depot

Algemeen

In 2010 kreeg Gorinchem van de provinciebestuur toestemming voortaan een eigen archeologisch depot te onderhouden. Dit betekent onder meer dat vanaf dat moment alle vondsten die tijdens archeologisch onderzoek binnen de gemeentegrenzen worden aangetroffen eigendom van Gorinchem zijn. De gemeente Gorinchem draagt zorg voor verantwoord beheer zodat de vondsten voor wetenschap, erfgoedonderzoek, musea en alle andere geïnteresseerden behouden blijven.

Rijke collectie

Het depot bevat ondertussen een gevarieerde collectie met vondsten vanaf de Prehistorie tot de Tweede Wereldoorlog . Ook alle documentatie van archeologisch onderzoek, zoals onderzoeksverslagen, tekeningen en fotomateriaal, wordt in het depot bewaard.

Werkruimte

Het Gorcumse depot wordt geheel gerund door vrijwilligers. Zij beschikken over een werkruimte voor het professioneel restaureren en conserveren van de vele archeologische vondsten.

Restauratie keramiek, foto Cor de Kock voor AD Rivierenland

Restauratie keramiek, foto Cor de Kock voor AD Rivierenland

Bezoek

Het depot en de werkruimte zijn toegankelijk voor onderzoekers en overige geïnteresseerden. Een belangrijk deel van de collectie is zichtbaar in open stellingkasten en vitrines. Bezoek is uitsluitend op afspraak mogelijk.

Zie ook

Kan vol met ongedierte naar tentoonstelling in het Rijksmuseum

Kan vol met ongedierte naar tentoonstelling in het Rijksmuseum

  Vanaf donderdag 2 mei is in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden een niet-alledaagse Gorcumse bodemvondst te zien: een middeleeuwse ...

Kom speuren in het depot tijdens de Nationale Archeologiedagen

Kom speuren in het depot tijdens de Nationale Archeologiedagen

  Wil jij het prachtige glas zien waaruit een schoolrector 600 jaar geleden zijn biertje dronk? Of ben je nieuwsgierig naar ...

Vondstmelding

Gericht zoeken naar vondsten met een metaaldetector

Gericht zoeken naar vondsten met een metaaldetector, foto Martin Veen

Soms doet iemand bij toeval een vondst, tijdens een wandeling of bij werkzaamheden in de tuin of in huis; weer anderen zoeken gericht naar vondsten met een metaaldetector. In beide gevallen spreekt men over ‘toevalsvondsten’. Vondsten die dus niet worden aangetroffen tijdens het doen van (al of niet illegale) opgravingen.

De ene keer gaat het om losse vondsten zonder veel wetenschappelijke waarde, in andere gevallen vertellen de vondsten een bijzonder verhaal en kunnen ze veel bijdragen aan de lokale geschiedenis. Ook kan de vondst een aanwijzing geven over andere eventuele archeologische resten in dat gebied. 

Het Burgerlijk Wetboek (Art. 5:13 BW) stelt dat de toevalsvondst (‘schat’) in gelijke delen toekomt aan degene die hem ontdekt, en aan de eigenaar van de onroerende of roerende zaak, waarin de vondst werd aangetroffen. Een schat wordt door de wet gedefinieerd als “een zaak van waarde, die zolang verborgen is geweest dat daardoor de rechtmatige eigenaar niet meer kan worden opgespoord”.

 

Metaaldetectie in Nederland PAN Portable Antiquities of the Netherlands (2019)
Metaaldetectie in Nederland. Gedragscode en regels voor verantwoord gebruik van de metaaldetector in Nederland.
Flipbook | PDF (6 MB)

Magneetvissen

Magneetvissen is net als het zoeken met een metaaldetector een gewilde hobby, terwijl het magneetvissen niet zonder meer is toegestaan. In elk geval niet als het om archeologische vondsten gaat. Magneetvissen is niet gelegaliseerd. De uitzondering op het opgravingsverbod voor zoeken en graven met een metaaldetector geldt alleen op het land en niet in het water (Besluit Erfgoedwet). Archeologische voorwerpen in het water mogen niet verplaatst of meegenomen worden, dus ook niet met een magneet uit het water gehaald. Zie ook de site van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed hierover.

Vondstmelding

Een toevalsvondst moet volgens de Erfgoedwet worden gemeld. Dit kan bijvoorbeeld bij het gemeentelijke of provinciale depot, of met behulp van het E-formulier op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Indien geen melding is gedaan of onzeker is aan wie de zaak toekomt, kan de gemeente vorderen dat deze aan haar in bewaring wordt gegeven, totdat vaststaat wie rechthebbende is. De vondst dient door de vinder minimaal 6 maanden ter beschikking gehouden te worden voor wetenschappelijk onderzoek.

Zie voor meer informatie over toevalsvondsten de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Foto Martin Veen

Melden aan het depot
Wanneer u iets heeft gevonden waarvan u vermoedt dat het van archeologische betekenis is, helpen wij u graag verder. Om een vondst te kunnen administreren hebben we de volgende gegevens van u nodig:

  • naam en contactgegevens vinder;
  • omschrijving van de vondst;
  • adresgegevens van de vindplaats + ev. kaartje (gebruik Google Maps);
  • datum waarop de vondst is gedaan;
  • vondstomstandigheden (bijvoorbeeld: stort, weiland enz.);
  • hoe gevonden (bijvoorbeeld: metaaldetector, graafwerk, met het oog enz);
  • waar bevindt de vondst zich momenteel;
  • een duidelijke foto van het voorwerp.

Wanneer u prijs stelt op privacy, kunnen wij uw persoonlijke gegevens anoniem houden.

PAN Portable Antiquities of The Netherlands

Het doel van PAN is om oudheidkundige vondsten in privé-bezit, met name metaalvondsten gevonden met behulp van een metaaldetector, te documenteren en online te publiceren, en zo de informatie over de vondsten en hun vondstlocatie beschikbaar te maken voor wetenschap, erfgoedonderzoek, musea en alle andere geïnteresseerden. De database is online te raadplegen. PAN is ook te vinden op Facebook.

Een record uit de database van PAN

De database van PAN

NUMIS database

De database Numismatisch Informatie Systeem (NUMIS) bevat meer dan 277.000 Nederlandse numismatische vondsten. Vrijwel dagelijks voegt De Nederlandsche Bank (DNB) nieuwe vondsten toe. Een deel van de NUMIS-database is online te raadplegen.

Archis

Archis (Archeologisch Informatiesysteem) is een databank met gegevens over alle archeologische vindplaatsen en terreinen vanaf de Prehistorie tot de Nieuwe Tijd in Nederland. Archis is vooral gericht op archeologische professionals en wordt onderhouden door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Determinatie vondsten

Wilt u door door ons een vondst laten determineren dan kunt u een bericht  met een duidelijke foto sturen. Wij verrichten nadrukkelijk geen taxaties. Voor het bepalen van de geldelijke waarde adviseren wij contact te zoeken met een erkend antiquair of veilinghuis. Daarnaast doen wij geen uitspraak over illegaal verworven bodemvondsten.

Verpakkingen van vondsten uit het verleden

Verpakkingen van vondsten uit het verleden, foto Provincie Noord-Holland, Kees Zwaan

Privécollecties

Interesse voor archeologie is natuurlijk niet enkel uit onze tijd. Gorinchem kende ook in het verleden gedreven amateurarcheologen die in hun vrije tijd bouwplaatsen af struinden. De vondsten werden meestal, keurig beschreven, opgeborgen in kistjes en dozen. Helaas komen deze collecties later door omstandigheden op zolder terecht of kunnen nabestaanden de waarde van zo’n collectie niet goed inschatten. Vaak eindigt de verzameling daarom bij het huisvuil!

Het depot is uiteraard geïnteresseerd in dergelijke particuliere verzamelingen. Wanneer wij een collectie van u overnemen, bieden wij de garantie dat deze voor de toekomst bijeen blijft en dat de naam van de vinder er altijd aan verbonden zal blijven.

Deponeren

Steengoed baardmankruik uit Keulen ca. 1550, gevonden tijdens de opgraving Krijtstraat (2002)

Steengoed baardmankruik uit Keulen ca. 1550, gevonden tijdens de opgraving Blijenhoek (1996)

Aanleveren vondsten en opgravingsdocumentatie

Het aanleveren van vondsten en opgravingsdocumentatie door gecertificeerde archeologische onderzoeksbedrijven verloopt volgens protocol 4010 (KNA 4.0). Daarnaast zijn onze aanvullende voorwaarden van toepassing.

Bruiklenen & foto's

Kelkglas gevonden tijdens de opgraving aan de Krijtstraat in 2002

Kelkglas gevonden tijdens de opgraving aan de Krijtstraat in 2002

Het zou natuurlijk jammer zijn wanneer bijzondere vondsten voor het publiek onzichtbaar bewaard blijven. Dit is gelukkig niet het geval. Musea en andere culturele organisaties kunnen een bruikleenverzoek indienen. Hiervoor worden geen kosten in rekening gebracht. Wel stellen wij eisen aan de wijze van tentoonstellen en beveiliging en is de bruikleennemer verplicht het materiaal “van spijker tot spijker” te verzekeren. Een voorbeeld van een bruikleenovereenkomst kunt u hier downloaden. Uw verzoek dient minimaal 4 weken voor de opening van een evenement bij de beheerder van het depot bekend te zijn.

Gebruik fotomateriaal

Afbeeldingen waarop niet het auteursrecht van derden van toepassing is,  mogen worden gebruikt op basis van een CC BY 4.0 licentie. U mag de afbeeldingen dus hergebruiken, kopiëren, veranderen en verspreiden in eigen toepassingen. U wordt daarbij wel nadrukkelijk verzocht de bron van uw informatie te vermelden, te weten: Depot voor archeologie gemeente Gorinchem. Toezending van een presentexemplaar voor onze bibliotheek wordt uiteraard zeer op prijs gesteld.

Voor het downloaden van fotomateriaal kunt u ook onze fotoalbums op Flickr.com bezoeken.

Websites

Algemeen & deponeren

 

Vondstmelding

 

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.