Het arche­o­lo­gisch depot

Alge­meen

In 2010 kreeg Gorin­chem van de pro­vin­cie­be­stuur toe­stem­ming voort­aan een eigen arche­o­lo­gisch depot te onder­hou­den. Dit bete­kent onder meer dat van­af dat moment alle vond­sten die tij­dens arche­o­lo­gisch onder­zoek bin­nen de gemeen­te­gren­zen wor­den aan­ge­trof­fen eigen­dom van Gorin­chem zijn. De gemeen­te Gorin­chem draagt zorg voor ver­ant­woord beheer zodat de vond­sten voor weten­schap, erf­goed­on­der­zoek, musea en alle ande­re geïn­te­res­seer­den behou­den blij­ven.

Rij­ke col­lec­tie

Het depot bevat onder­tus­sen een geva­ri­eer­de col­lec­tie met vond­sten van­af de Pre­his­to­rie tot de Twee­de Wereld­oor­log . Ook alle docu­men­ta­tie van arche­o­lo­gisch onder­zoek, zoals onder­zoeks­ver­sla­gen, teke­nin­gen en foto­ma­te­ri­aal, wordt in het depot bewaard.

Werk­ruim­te

Het Gor­cum­se depot wordt geheel gerund door vrij­wil­li­gers. Zij beschik­ken over een werk­ruim­te voor het pro­fes­si­o­neel res­tau­re­ren en con­ser­ve­ren van de vele arche­o­lo­gi­sche vond­sten.

Restauratie keramiek, foto Cor de Kock voor AD Rivierenland

Res­tau­ra­tie kera­miek, foto Cor de Kock voor AD Rivie­ren­land

Bezoek

Het depot en de werk­ruim­te zijn toe­gan­ke­lijk voor onder­zoe­kers en ove­ri­ge geïn­te­res­seer­den. Een belang­rijk deel van de col­lec­tie is zicht­baar in open stel­ling­kas­ten en vitri­nes. Bezoek is uit­slui­tend op afspraak moge­lijk.

Vondstmel­ding

Gericht zoeken naar vondsten met een metaaldetector

Gericht zoe­ken naar vond­sten met een metaal­de­tec­tor, foto Mar­tin Veen

Soms doet iemand bij toe­val een vondst, tij­dens een wan­de­ling of bij werk­zaam­he­den in de tuin of in huis ; weer ande­ren zoe­ken gericht naar vond­sten met een metaal­de­tec­tor. In bei­de geval­len spreekt men over ‘toe­vals­vond­sten’. Vond­sten die dus niet wor­den aan­ge­trof­fen tij­dens het doen van opgra­vin­gen.

De ene keer gaat het om los­se vond­sten zon­der veel weten­schap­pe­lij­ke waar­de, in ande­re geval­len ver­tel­len de vond­sten een bij­zon­der ver­haal en kun­nen ze veel bij­dra­gen aan de loka­le geschie­de­nis. Ook kan de vondst een aan­wij­zing geven over ande­re even­tu­e­le arche­o­lo­gi­sche res­ten in dat gebied. 

Het Bur­ger­lijk Wet­boek (Art. 5:13 BW) stelt dat de toe­vals­vondst (‘schat’) in gelij­ke delen toe­komt aan dege­ne die hem ont­dekt, en aan de eige­naar van de onroe­ren­de of roe­ren­de zaak, waar­in de vondst werd aan­ge­trof­fen. Een schat wordt door de wet gede­fi­ni­eerd als “een zaak van waar­de, die zolang ver­bor­gen is geweest dat daar­door de recht­ma­ti­ge eige­naar niet meer kan wor­den opge­spoord”.

 

Metaaldetectie in Nederland PAN Portable Antiquities of the Netherlands (2019)
Metaaldetectie in Nederland. Gedragscode en regels voor verantwoord gebruik van de metaaldetector in Nederland.
Flipbook | PDF (6 MB)

Mag­neet­vis­sen

Mag­neet­vis­sen is net als het zoe­ken met een metaal­de­tec­tor een gewil­de hob­by, ter­wijl het mag­neet­vis­sen niet zon­der meer is toe­ge­staan. In elk geval niet als het om arche­o­lo­gi­sche vond­sten gaat. Mag­neet­vis­sen is niet gele­ga­li­seerd. De uit­zon­de­ring op het opgra­vings­ver­bod voor zoe­ken en gra­ven met een metaal­de­tec­tor geldt alleen op het land en niet in het water (Besluit Erf­goed­wet). Arche­o­lo­gi­sche voor­wer­pen in het water mogen niet ver­plaatst of mee­ge­no­men wor­den, dus ook niet met een mag­neet uit het water gehaald. Zie ook de site van de Inspec­tie Over­heids­in­for­ma­tie en Erf­goed hier­over.

Vondstmel­ding

Een toe­vals­vondst moet vol­gens de Erf­goed­wet wor­den gemeld. Dit kan bij­voor­beeld bij het gemeen­te­lij­ke of pro­vin­ci­a­le depot, of met behulp van het E‑formulier op de web­si­te van de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE). Indien geen mel­ding is gedaan of onze­ker is aan wie de zaak toe­komt, kan de gemeen­te vor­de­ren dat deze aan haar in bewa­ring wordt gege­ven, tot­dat vast­staat wie recht­heb­ben­de is. De vondst dient door de vin­der mini­maal 6 maan­den ter beschik­king gehou­den te wor­den voor weten­schap­pe­lijk onder­zoek.

Zie voor meer infor­ma­tie over toe­vals­vond­sten de web­si­te van de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE).

Foto Mar­tin Veen

Mel­den aan het depot
Wan­neer u iets heeft gevon­den waar­van u ver­moedt dat het van arche­o­lo­gi­sche bete­ke­nis is, hel­pen wij u graag ver­der. Om een vondst te kun­nen admi­ni­stre­ren heb­ben we de vol­gen­de gege­vens van u nodig :

  • naam en con­tact­ge­ge­vens vin­der ;
  • omschrij­ving van de vondst ;
  • adres­ge­ge­vens van de vind­plaats + ev. kaartje (gebruik Goog­le Maps);
  • datum waar­op de vondst is gedaan ;
  • vond­stom­stan­dig­he­den (bij­voor­beeld : stort, wei­land enz.);
  • hoe gevon­den (bij­voor­beeld : metaal­de­tec­tor, graaf­werk, met het oog enz);
  • waar bevindt de vondst zich momen­teel ;
  • een dui­de­lij­ke foto van het voor­werp.

Wan­neer u prijs stelt op pri­va­cy, kun­nen wij uw per­soon­lij­ke gege­vens ano­niem hou­den.

PAN Por­ta­ble Anti­qui­ties of The Nether­lands

Het doel van PAN is om oud­heid­kun­di­ge vond­sten in pri­vé-bezit, met name metaal­vond­sten gevon­den met behulp van een metaal­de­tec­tor, te docu­men­te­ren en onli­ne te publi­ce­ren, en zo de infor­ma­tie over de vond­sten en hun vondstlo­ca­tie beschik­baar te maken voor weten­schap, erf­goed­on­der­zoek, musea en alle ande­re geïn­te­res­seer­den. De data­ba­se is onli­ne te raad­ple­gen. PAN is ook te vin­den op Facebook.

Een record uit de database van PAN

De data­ba­se van PAN

NUMIS data­ba­se

De data­ba­se Numis­ma­tisch Infor­ma­tie Sys­teem (NUMIS) bevat meer dan 277.000 Neder­land­se numis­ma­ti­sche vond­sten. Vrij­wel dage­lijks voegt De Neder­land­sche Bank (DNB) nieu­we vond­sten toe. Een deel van de NUMIS-data­ba­se is onli­ne te raad­ple­gen.

Archis

Archis (Arche­o­lo­gisch Infor­ma­tie­sys­teem) is een data­bank met gege­vens over alle arche­o­lo­gi­sche vind­plaat­sen en ter­rei­nen van­af de Pre­his­to­rie tot de Nieu­we Tijd in Neder­land. Archis is voor­al gericht op arche­o­lo­gi­sche pro­fes­si­o­nals en wordt onder­hou­den door de Rijks­dienst voor het Cul­tu­reel Erf­goed (RCE).

Deter­mi­na­tie vond­sten

Wilt u door door ons een vondst laten deter­mi­ne­ren dan kunt u een bericht  met een dui­de­lij­ke foto stu­ren. Wij ver­rich­ten nadruk­ke­lijk geen taxa­ties. Voor het bepa­len van de gel­de­lij­ke waar­de advi­se­ren wij con­tact te zoe­ken met een erkend anti­quair of vei­ling­huis. Daar­naast doen wij geen uit­spraak over ille­gaal ver­wor­ven bodem­vond­sten.

Verpakkingen van vondsten uit het verleden

Ver­pak­kin­gen van vond­sten uit het ver­le­den, foto Pro­vin­cie Noord-Hol­land, Kees Zwaan

Pri­vé­col­lec­ties

Inte­res­se voor arche­o­lo­gie is natuur­lijk niet enkel uit onze tijd. Gorin­chem ken­de ook in het ver­le­den gedre­ven ama­teur­ar­che­o­lo­gen die in hun vrije tijd bouw­plaat­sen af struin­den. De vond­sten wer­den meest­al, keu­rig beschre­ven, opge­bor­gen in kist­jes en dozen. Helaas komen deze col­lec­ties later door omstan­dig­he­den op zol­der terecht of kun­nen nabe­staan­den de waar­de van zo’n col­lec­tie niet goed inschat­ten. Vaak ein­digt de ver­za­me­ling daar­om bij het huis­vuil !

Het depot is uiter­aard geïn­te­res­seerd in der­ge­lij­ke par­ti­cu­lie­re ver­za­me­lin­gen. Wan­neer wij een col­lec­tie van u over­ne­men, bie­den wij de garan­tie dat deze voor de toe­komst bij­een blijft en dat de naam van de vin­der er altijd aan ver­bon­den zal blij­ven.

Depo­ne­ren

Steengoed baardmankruik uit Keulen ca. 1550, gevonden tijdens de opgraving Krijtstraat (2002)

Steen­goed baard­man­kruik uit Keu­len ca. 1525 – 1550, gevon­den tij­dens de opgra­ving Blij­en­hoek (1996)

Aan­le­ve­ren vond­sten en opgra­vings­do­cu­men­ta­tie

Het aan­le­ve­ren van vond­sten en opgra­vings­do­cu­men­ta­tie door gecer­ti­fi­ceer­de arche­o­lo­gi­sche onder­zoeks­be­drij­ven ver­loopt vol­gens pro­to­col 4010 (KNA 4.1). Daar­naast zijn onze aan­vul­len­de voor­waar­den van toe­pas­sing.

Bruik­le­nen & foto’s

Kelkglas gevonden tijdens de opgraving aan de Krijtstraat in 2002

Kelk­glas gevon­den tij­dens de opgra­ving aan de Krijt­straat in 2002

Het zou natuur­lijk jam­mer zijn wan­neer bij­zon­de­re vond­sten voor het publiek onzicht­baar bewaard blij­ven. Dit is geluk­kig niet het geval. Musea en ande­re cul­tu­re­le orga­ni­sa­ties kun­nen een bruik­leen­ver­zoek indie­nen. Hier­voor wor­den geen kos­ten in reke­ning gebracht. Wel stel­len wij eisen aan de wij­ze van ten­toon­stel­len en bevei­li­ging en is de bruik­leen­ne­mer ver­plicht het mate­ri­aal “van spij­ker tot spij­ker” te ver­ze­ke­ren. Een voor­beeld van een bruik­leen­over­een­komst kunt u hier down­lo­a­den. Uw ver­zoek dient mini­maal 4 weken voor de ope­ning van een eve­ne­ment bij de beheer­der van het depot bekend te zijn.

Gebruik foto­ma­te­ri­aal

Afbeel­din­gen waar­op niet het auteurs­recht van der­den van toe­pas­sing is,  mogen wor­den gebruikt op basis van een CC BY-SA 4.0 licen­tie. U mag de afbeel­din­gen dus her­ge­brui­ken, kopi­ë­ren, ver­an­de­ren en ver­sprei­den in eigen toe­pas­sin­gen. U wordt daar­bij wel nadruk­ke­lijk ver­zocht de bron van uw infor­ma­tie te ver­mel­den, te weten : Depot voor arche­o­lo­gie gemeen­te Gorin­chem. Toe­zen­ding van een pre­sent­exem­plaar voor onze bibli­o­theek wordt uiter­aard zeer op prijs gesteld.

Voor het down­lo­a­den van foto­ma­te­ri­aal kunt u ook onze foto­al­bums op Flickr​.com bezoe­ken.

Web­si­tes

Alge­meen & depo­ne­ren

 

Vondstmel­ding

 

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.