Gemeentelijk depot

Algemeen

In 2010 kreeg Gorinchem van de provincie toestemming voortaan een eigen archeologisch depot te onderhouden. Dit betekent onder meer dat vanaf dat moment alle vondsten die tijdens archeologisch onderzoek binnen de gemeentegrenzen worden aangetroffen eigendom van Gorinchem zijn. De gemeente draagt zorg voor verantwoord beheer zodat de vondsten voor de toekomst behouden blijven en dat deze voor (wetenschappelijk) onderzoek beschikbaar zijn. Het depot bevat ondertussen een grote collectie variërend van middeleeuws aardewerk tot menselijke skeletten. Ook alle documentatie van opgravingen, zoals tekeningen en fotomateriaal wordt hier bewaard.

Vrijwilligers
Het Gorcumse depot wordt geheel gerund door vrijwilligers. Zij beschikken over een werkruimte voor het professioneel restaureren en conserveren van de vele archeologische vondsten.

Restauratie aardewerk, foto Cor de Cock 2017

Restauratie keramiek, foto Cor de Kock voor AD Rivierenland

Bezoek
Het depot en de werkruimte zijn toegankelijk voor onderzoekers en overige geïnteresseerden. Een belangrijk deel van de collectie is zichtbaar in open stellingkasten en vitrines. Bezoek is uitsluitend op afspraak mogelijk.

Vondstmelding

Baardmankruik ca. 1580

Steengoed baardmankruik uit Keulen ca. 1550, gevonden tijdens de opgraving Krijtstraat (2002)

Toevalsvondsten en vondstmelding
Soms doet iemand bij toeval een vondst, tijdens een wandeling of bij werkzaamheden in de tuin of in huis; weer anderen zoeken gericht naar vondsten met een metaaldetector. De ene keer gaat het om losse vondsten zonder veel wetenschappelijke waarde, in andere gevallen vertellen de vondsten een bijzonder verhaal en kunnen ze veel bijdragen aan de lokale geschiedenis. Ook kan de vondst een aanwijzing geven over andere eventuele archeologische resten in dat gebied. We spreken in dit geval over zogenaamde ‘toevalsvondsten’ dus: zaken die niet werden aangetroffen tijdens het doen van (al dan niet illegale) opgravingen.Het Burgerlijk Wetboek (artikel 13, Boek 5) stelt dat de toevalsvondst (‘schat’) in gelijke delen toekomt aan degene die hem ontdekt, en aan de eigenaar van de onroerende of roerende zaak, waarin de vondst werd aangetroffen. Een schat wordt door de wet gedefinieerd als een zaak van waarde, die zolang verborgen is geweest dat daardoor de rechtmatige eigenaar niet meer kan worden opgespoord.

Een toevalsvondst moet volgens de wet worden gemeld bij de gemeentelijke of provinciale depots, of met behulp van het E-formulier op de website van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Indien geen aangifte is gedaan of onzeker is aan wie de zaak toekomt, kan de gemeente vorderen dat deze aan haar in bewaring wordt gegeven, totdat vaststaat wie rechthebbende is. De vondst dient door de vinder minimaal 6 maanden ter beschikking gehouden te worden voor wetenschappelijk onderzoek. Een volledig overzicht kan u vinden in de SIKB notitie Juridische aspecten van deponeren van vondstmateriaal bij archeologische opgravingen Wanneer u iets heeft gevonden waarvan u vermoedt dat het van archeologische betekenis is, helpen wij u graag verder. Om een vondst te kunnen administreren hebben we de volgende gegevens van u nodig:

  • naam en contactgegevens vinder;
  • omschrijving van de vondst;
  • adresgegevens van de vindplaats + ev. kaartje (gebruik Google Maps);
  • datum waarop de vondst is gedaan;
  • vondstomstandigheden (bijvoorbeeld: stort, weiland enz.);
  • hoe gevonden (bijvoorbeeld: metaaldetector, graafwerk, oogvondst enz);
  • waar bevindt de vondst zich momenteel;
  • een duidelijke foto van het voorwerp.

Determinatie vondsten
Wilt u door het depot een vondst laten determineren, dan kunt u uiteraard contact met ons opnemen. U kunt uw vraag, voorzien van duidelijke foto’s, naar ons mailen. Wij doen nadrukkelijk geen taxaties. Voor het bepalen van de geldelijke waarde adviseren wij u contact te zoeken met een erkend antiquair of veilinghuis.

Privécollecties
Interesse voor archeologie is natuurlijk niet enkel uit onze tijd. Gorinchem kende ook in het verleden gedreven amateurarcheologen die in hun vrije tijd bouwplaatsen af struinden. De vondsten werden meestal, keurig beschreven, opgeborgen in sigarenkistjes en dozen. Helaas komen deze collecties vaak door omstandigheden op zolder terecht of kunnen nabestaanden de waarde van zo’n collectie niet inschatten. Niet zelden eindigt de verzameling daarom bij het huisvuil! Het depot is uiteraard geïnteresseerd in dergelijke particuliere verzamelingen. Wanneer de gemeente een collectie van u overneemt, biedt dit ook de garantie dat deze voor de toekomst bijeen blijft en dat de naam van de vinder er altijd mee verbonden zal blijven.

Aanleveren vondsten

Schaal van Chinees porselein uit begin van de18de eeuw gevonden bij de opgraving op het Kazerneplein (1997)

Schaal van Chinees porselein 1700-1725, gevonden tijdens de opgraving op het Kazerneplein (1997)

Aanleveren vondsten en opgravingsdocumentatie door uitvoerders onderzoek
Het aanleveren van vondsten en opgravingsdocumentatie verloopt volgens protocol 4010 (KNA 4.0). Daarnaast zijn aanvullende voorwaarden van toepassing.

Bruikleenaanvragen

Tripschoen uit de 15de eeuw, gevonden bij opgraving Groenmarkt 8 (2003)

Tripschoen 1400-1500, gevonden  tijdens de opgraving Groenmarkt 8 (2003)

Bruikleenaanvragen
Het zou natuurlijk jammer zijn wanneer bijzondere vondsten voor het publiek onzichtbaar bewaard blijven. Dit is gelukkig niet het geval. Musea en andere culturele organisaties kunnen een bruikleenverzoek indienen. Hiervoor worden geen kosten in rekening gebracht. Wel stellen wij eisen aan de wijze van tentoonstellen. Daarnaast is de bruikleennemer verplicht het materiaal “van spijker tot spijker” te verzekeren. Een voorbeeld van een bruikleenovereenkomst kunt u hier downloaden. Een verzoek dient minimaal 4 weken voor de opening van een evenement bij de beheerder van het depot bekend te zijn.

Fotomateriaal

Fles 1400-1500

Fles 1400-1500, gevonden tijdens de opgraving Kazerneplein (1997)

Gebruik fotomateriaal
Afbeeldingen waarop niet het auteursrecht van derden van toepassing is,  mogen worden gebruikt op basis van een CC BY 4.0 licentie. U mag de afbeeldingen dus hergebruiken, kopiëren, veranderen en verspreiden in eigen toepassingen. U wordt daarbij wel nadrukkelijk verzocht de bron van uw informatie te vermelden, te weten: Depot voor archeologie gemeente Gorinchem. Toezending van een presentexemplaar voor onze bibliotheek wordt uiteraard zeer op prijs gesteld.

Voor het downloaden van fotomateriaal kunt u ook onze pagina op Flickr.com bezoeken.

Reageren is niet mogelijk