De boek­jes van W.F. Emck (1869−1929) digi­taal

 

W F Emck (1869-1929)

W.F. Emck (1869−1929), col­lec­tie RAG.

Wil­lem Fre­de­rik Emck wordt in 1869 te Gorin­chem gebo­ren. Zijn gelijk­na­mi­ge vader werkt dan voor het gemeen­te­be­stuur als bode. Zoals in die tijd niet onge­brui­ke­lijk, komt later ook juni­or in dienst op het stad­huis. Aan­van­ke­lijk in dezelf­de func­tie als zijn vader, maar na eni­ge tijd groeit hij door tot stads­ont­van­ger.

Ver­moe­de­lijk met de hulp van zijn vader, die eer­der assis­teer­de bij de her­or­de­ning van het stads­ar­chief, weet hij de weg te vin­den tus­sen de oude stuk­ken en groeit zijn belang­stel­ling voor de geschie­de­nis van zijn geboor­te­stad. 1 Ook het con­tact met H.A. van Goch, 2 die voor zijn boek ‘Van Arkel’s oude Ves­te’ regel­ma­tig bij hem op het stad­huis archief­on­der­zoek ver­richt, sti­mu­leert waar­schijn­lijk zijn inte­res­se.

Dit is in Bethle­hem

Als de his­to­ri­sche ver­e­ni­ging “Oud-Gor­cum” plan­nen heeft in het huis “Dit is in Bethle­hem” aan de Gast­huis­straat een muse­um te star­ten, wordt Emck gevraagd om infor­ma­tie te ver­za­me­len over de geschie­de­nis van dit pand. Hij raad­pleegt het kohier van ver­pon­ding uit 1584, een per straat inge­deel­de taxa­tie­lijst van al het onroe­rend goed waar­over grond­be­las­ting gehe­ven werd. Dit levert hem wel­is­waar een inte­res­sant beeld van alle namen van hui­zen in de stad, maar jam­mer voor Emck : “Dit is in Bethle­hem” komt er niet op voor. Het stads­ar­chief blijkt niet geheel com­pleet. De docu­men­ten die hij nodig heeft lig­gen in het Alge­meen Rijks­ar­chief in Den Haag. Na aan­vraag van het gemeen­te­be­stuur komen ruim 300 boek­de­len met oude aktes naar Gorin­chem. Emck kan nu aan de slag. Hij ont­popt zich tot een gepas­si­o­neerd ama­teur­his­to­ri­cus en leest hon­der­den oude stuk­ken door.

Projectie kaart Van Deventer, op moderne kaart, door W.F. Emck en W.P.C. Colthoff (1922)

Pro­jec­tie kaart Jacob van Deven­ter (1558) op moder­ne kaart, door W.F. Emck en W.P.C. Colt­hoff (1922)

Oude namen van hui­zen en stra­ten

Het resul­taat mag er zijn : een lij­vig en keu­rig hand­ge­schre­ven boek­werk van ruim 15 cm dik, dat nog steeds in het Regi­o­naal Archief aan­we­zig is. In 1914 ver­schijnt zijn boek­je “Oude namen van hui­zen en stra­ten”, als samen­vat­ting van zijn onder­zoek. Van Goch schrijft de inlei­ding.

Natuur­lijk is het boek­je onder­tus­sen hier en daar geda­teerd. Maar het geeft nog steeds een heel inte­res­sant over­zicht van alle oor­spron­ke­lij­ke bena­min­gen van hui­zen en stra­ten in de Gor­cum­se bin­nen­stad. Jam­mer genoeg gaat de inhoud niet ver­der terug dan 1540. Emck ver­telt in zijn voor­woord dat hij de oude­re archief­stuk­ken helaas niet kon ont­cij­fe­ren.

 

Emck, W.F. (1914) Oude namen van huizen en straten in Gorinchem, Gorinchem, p. 24-25.Emck, W.F. (1914)
Oude namen van huizen en straten in Gorinchem, Gorinchem.
Flipbook | PDF (5 MB)

 

Kro­niek van Gorin­chem

Geïn­spi­reerd door een jaar­tal­len­boek­je uit zijn school­tijd schrijft Emck een hand­zaam boek­je over de geschie­de­nis van Gorin­chem. Zelf heeft hij de publi­ca­tie ervan niet meer mogen mee­ma­ken. Het ver­schijnt in zijn over­lij­dens­jaar.

Wat geldt voor zijn publi­ca­tie over hui­zen en stra­ten, is ook van toe­pas­sing op dit boek­je. We moe­ten ons daar­bij bewust zijn de tekst in in rela­tie tot zijn tijd en moge­lijk­he­den te plaat­sen. Met name het tijd­perk dat Emck “Heer­schap­pij der Hee­ren van Arkel” noemt, met 1230 als stich­tings­jaar van de stad, bevat veel fou­ten en is onder­tus­sen vrij­wel vol­le­dig ach­ter­haald. Hij baseert zijn tekst voor­al op de publi­ca­ties van H.A. van Gogh (1898),3 Cor­ne­lis van Zome­ren (1755)4 en Abra­ham Kemp (1656).5 Des­al­niet­te­min blijft het voor­al voor de jon­ge­re peri­o­des een inte­res­san­te uit­ga­ve.

Om met de woor­den van Emck te beslui­ten : “Dat ik geslaagd moge zijn in mijn lief­heb­be­rij-arbeid en zij voor velen eene aan­spo­ring moge zijn zich te ver­die­pen in de geschie­de­nis der alou­de stad der Arkels is mijn har­te­lij­ke wensch”.

 

Emck, W.F. (1926) Kroniek van Gorinchem. Geschiedkundige en Andere Aantekeningen in Chronologische volgorde 1230-1927.Emck, W.F. (1929)
Kroniek van Gorinchem. Geschiedkundige en Andere Aantekeningen in Chronologische volgorde 1230-1927, Gorinchem.
Flipbook | PDF (6 MB)

 

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.