Baard­man­kruik

Beschrijving

Deze baard­man­kruik werd gevon­den tij­dens een opgra­ving op de hoek Kor­ten­dijk-Ros­mo­len­steeg in 2007.

Baard­man­krui­ken waren vooral popu­lair in de 16^e en 17^e eeuw. Ze zijn vaak te zien op schil­de­rijen uit die tijd, waar ze wor­den afge­beeld als schenk- of drink­kan­nen voor drank, zoals bier of wijn, of soms voor andere vloei­stof­fen. Wat er pre­cies in heeft geze­ten, is arche­o­lo­gisch meestal niet meer vast te stel­len en wordt in beschrij­vin­gen zel­den nauw­keu­rig genoemd. Wel zijn er voor­beel­den van krui­ken, ook van steen­goed, die in de vroeg­mo­derne tijd zijn gebruikt voor che­mi­sche stof­fen of medi­sche middelen.

Steen­goed

De krui­ken moesten uiter­aard water­dicht zijn. Om deze reden werd er bij de ver­vaar­di­ging gebruik gemaakt van een zeer fijne klei­soort, die op een hogere tem­pe­ra­tuur werd gebak­ken dan de klei die voor tra­di­ti­o­neel gebruiks­aar­de­werk werd gebruikt. Hier­door ont­stond een hard en vocht­be­sten­dig kera­misch pro­duct dat we ‘steen­goed’ noe­men. Ter ver­sie­ring werd er een metaal­en­gobe, afge­dekt met zout­gla­zuur op aangebracht.

Rijn­land

De pro­duc­tie van baard­man­krui­ken begon in de vroege 16^e eeuw in Keu­len. De eer­ste ‘echte’ baard­man­krui­ken wer­den daar rijk ver­sierd. In de tweede helft van de 16^e en vroege 17^e eeuw beleef­den baard­man­krui­ken hun hoog­tij­da­gen. In deze peri­ode wer­den in Keu­len, Fre­chen, Sieg­burg, Lan­ger­wehe en Rae­ren kan­nen gemaakt met fraaie gezichts­mas­kers en gede­tail­leerd uit­ge­werkte medail­lons, vaak met Bij­belse of aan de oud­heid ont­leende voor­stel­lin­gen. De meeste baard­man­krui­ken die in Neder­land zijn gevon­den, zijn afkom­stig uit het Rijn­land en wer­den met scheeps­la­din­gen ons land bin­nen­ge­bracht. Naar­mate de krui­ken popu­lair­der wer­den, besteed­den de pot­ten­bak­kers steeds min­der zorg aan de ver­sie­ring om de grote vraag te kun­nen bijbenen.