Niet his­to­risch, wel uniek : wapens WOII in Gorcums Museum

GORINCHEM – Een aan­tal weken gele­den schonk een inwoon­ster van Gorinchem een kara­bijn, een geweer, twee bajo­net­ten en een sabel aan het Gorcums Museum. De voor­wer­pen waren 25 jaar eer­der tij­dens bag­ger­werk­zaam­he­den gevon­den en zijn waar­schijn­lijk afkom­stig uit de Tweede Wereldoorlog. Onderzoek beves­tigt deze the­o­rie, althans in het geval van  het geweer en kara­bijn.

Martin Veen met wapens uit de Gorcumse haven

Martin Veen met de wapens uit de Gorcumse haven

Tussen pijl­pun­ten, date­rend uit eind veer­tien­de, begin vijf­tien­de eeuw, afkom­stig uit de tijd van de heren van Arkel, lig­gen op een wit­te tafel een aan­tal reli­kwie­ën uit de twee­de wereld­oor­log uit­ge­stald. Althans daar gaat Martin Veen, beheer­der van het Gorinchems gemeen­te­lijk depot van bodem­vond­sten van uit. Het gaat om een kara­bijn, een geweer, twee bajo­net­ten en een sabel, een schen­king die een inwoon­ster van Gorinchem een paar weken gele­den  aan het Gorcums Museum.

Ik werd bena­derd door Rob Kreszner, direc­teur van het muse­um, met de vraag om er eens naar te kij­ken,” begint Veen. “Ondanks dat Gorinchem lang een gar­ni­zoens­stad is geweest, ook tij­dens de Tweede Wereldoorlog, zijn wapen­vond­sten uit die tijd rela­tief zeld­zaam en uniek te noe­men.” Volgens de schen­ker had zij het ‘wapen­tuig’ na bag­ger­werk­zaam­he­den in de Vluchthaven, 25 jaar gele­den gekre­gen. “Ik betwij­fel of het uit de Vluchthaven afkom­stig is,” gaat Veen ver­der. „In die peri­o­de heb­ben daar geen bag­ger­werk­zaam­he­den plaats­ge­von­den. Wel in de Lingehaven, wat vol­gens mij meer in aan­mer­king komt als vind­plaats.” Veen acht het niet ondenk­baar dat sol­da­ten de wapens na de capi­tu­la­tie op 15 mei 1940 heb­ben gedumpt uit voor­zorg dat deze in han­den van de bezet­ter zou­den komen.

Uit een onder­zoek van dr. Arjan Bosman is inmid­dels komen vast te staan dat de kara­bijn, het geweer en bei­de bajo­net­ten inder­daad afkom­stig zijn uit de Tweede Wereldoorlog. Het zou gaan om een zoge­naamd M95 geweer, kali­ber 6.5 en een kara­bijn M95‑3, die sinds 1895 in gebruik waren bij de land­macht.

De sabel kan vol­gens het rap­port niet direct gel­inkt wor­den aan de Tweede Wereldoorlog. In 1813 bezet­te Napoleon, op de vlucht voor Russische en Pruisische troe­pen, de Arkelstad om een vei­li­ge terug­keer van zijn leger rich­ting zui­den te waar­bor­gen. Bosman houdt in zijn onder­zoek een aan­tal opties open : “De sabel kan met de bele­ge­ring van Gorinchem in 1813 samen­han­gen, maar ook daar­na toen Gorinchem een belang­rij­ke mili­tai­re plaats was, waren deze ruim­schoots aan­we­zig.”

Gerard Droog
De Stad Gorinchem
24 – 9‑2013

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.