Wand­te­gel

Wandtegel hert
Wandtegel hert achterzijdeWandtegel hert

Wandtegel (1625-1650)

Beschrijving

Stel je voor : een Hol­landse keu­ken in de 17de eeuw, waar het licht van bui­ten weer­kaatst op glan­zende wit-blauwe tegels. Op de muur zie je niet alleen sier­lijke bloe­men en tafe­re­len uit het dage­lijks leven, maar ook een bonte stoet die­ren : kat­ten die zich uit­rek­ken, vogels op een spij­ker, een schaap, een hond, soms zelfs een exo­ti­sche oli­fant of een fan­ta­sie­vol zeemonster.

Waarom waren juist deze die­ren zo geliefd als deco­ra­tie ? In die tijd waren die­ren een van­zelf­spre­kend onder­deel van het dage­lijks leven. Kat­ten hiel­den de graan­schu­ren vrij van mui­zen, hon­den waak­ten over het erf, en vogels en koeien bevolk­ten het land­schap rondom de ste­den en dor­pen. Het was logisch dat deze ver­trouwde die­ren hun weg von­den naar de muren van huis en haard

Maar er was meer : de 17de eeuw was een tijd van ont­dek­kin­gen en han­del. Exo­ti­sche die­ren als oli­fan­ten en giraf­fen, waar men alleen over hoorde of pren­ten van zag, spra­ken tot de ver­beel­ding en waren een teken van nieuws­gie­rig­heid naar de wereld. Soms wer­den zelfs fan­ta­sie­die­ren of zee­we­zens afge­beeld, geïn­spi­reerd door ver­ha­len van zee­lie­den en pren­ten van kunstenaars

De tegel­schil­ders waren vak­men­sen, maar niet altijd kun­ste­naars. Met een paar snelle pen­seel­stre­ken zet­ten zij een dier neer, vaak meer als een schets dan een natuur­ge­trouwe afbeel­ding. Toch was het voor de bewo­ners met­een dui­de­lijk wat er bedoeld werd : een kat, een hond, een vogel – soms wat naïef, soms ver­ras­send levendig.

Die­ren­te­gels waren dus niet alleen mooi, maar ook her­ken­baar, leer­zaam en soms zelfs een beetje mys­te­ri­eus. Ze brach­ten het bui­ten­le­ven naar bin­nen, ver­tel­den ver­ha­len over verre lan­den en lie­ten zien dat de bewo­ners oog had­den voor schoon­heid én voor het alle­daagse. Zo wer­den wand­te­gels met die­ren een geliefd onder­deel van het Hol­landse inte­ri­eur van de 17de eeuw.

Vindplaats

 

 

Documentatie

Berge, J.H. van den, R.F. van Dijk, A. van der Meulen, H. van der Meulen, S. Ostkamp & P. Smeele (2003) In Gorcum gebakken. Aardewerk, kleipijpen en wandtegels, Gorinchem.Berge, J.H. van den, R.F. van Dijk, A. van der Meulen, H. van der Meulen, S. Ostkamp & P. Smeele (2003)
In Gorcum gebakken. Aardewerk, kleipijpen en wandtegels
, Gorinchem.
WorldCat | PDF (7 MB)
Dutch tiles in the Philadelphia Museum of ArtDam, J.D. van, P.A. Lins, E. Schaap en P.J. Tichelaar (1984)
Animals in: Dutch tiles in the Philadelpia Museum of Art, Philadelphia, p. 60-77.
WorldCat
De Nederlandse Tegel decors en benamingen 1570-1930Pluis, J. (1997)
De Nederlandse Tegel, decors en benamingen 1570-1930, Leiden, p. 581-585.
WorldCat
Materiaal: Aardewerk
Periode: Nieuwe tijd A: 1500-1650 nC
Toepassing: Bouwkeramiek
Vindplaats: Burgstraat 7 (1997)
Vondstnummer: BS97-066