Kazer­ne­plein geeft gehei­men bloot

GORINCHEM – Vori­ge week maan­dag start­te de werk­groep Arche­o­lo­gie van de gemeen­te Gorin­chem, met de opgra­ving naar het Huis Paf­fen­ro­de op het Kazer­ne­plein. Dat gebeurt onder lei­ding van de arche­o­loog Pie­ter Floo­re, van de Uni­ver­si­teit van Amster­dam, die ook werd inge­scha­keld bij het onder­zoek op de Blij­en­hoek en het kas­teel van de Heren van Arkel bij Wijd­schild.
Afge­lo­pen dins­dag stuit­te men op de eer­ste fun­de­rin­gen van het huis. Deze week ont­dek­te men tevens een water­put en water­kel­der. Op het­zelf­de ter­rein von­den de arche­o­lo­gen ook een sloot of gracht die veel ouder is dan de res­tan­ten van het Huis Paf­fen­ro­de. In deze opge­vul­de sloot lagen scher­ven uit de vijf­tien­de eeuw, zo’n hon­derd jaar voor­dat men het huis Paf­fen­ro­de bouw­de.

Vijf­tich­maac­ker’
Een bij­zon­de­re vondst uit deze sloot was de afval van een zoge­naam­de ‘vijf­tich­maac­ker’. Dit was de mid­del­eeuw­se bena­ming voor iemand die rozen­kran­sen maak­te. Daar wer­den run­der­bot­ten voor gebruikr. het afval bestaat uit in repen gezaag­de run­der­bot­ten met daar­in de boor­ga­ten van de kraal­tjes. Deze vond­sten zou­den een goed beeld kun­nen geven van het leven van gegoe­de Gor­cu­mers in de zeven­tien­de eeuw. Ran­jith Jaya­se­na, stu­dent arche­o­lo­gie in Amster­dam is erg tevre­den over de eer­ste week van de opgra­vin­gen. Jaya­se­na is van­af het begin betrok­ken bij de opgra­vin­gen. ‘Je weet nooit wat je aan­treft als je begint,” ver­telt hij. Ïede­re opgra­ving die je doet is anders. Mijn stu­die­rich­ting is mid­del­eeu­wen, dus dit is per­fect. het gaat niet zozeer om de vond­sten, zoals scher­ven, maar om het dater­een van wat we opgra­ven. Dank­zij aar­de­werk kun je een goe­de tijds­be­pa­ling krij­gen. Zo krijg je een beeld van de stad, die je niet uit de geschied­boe­ken kan halen”. Opgra­ven is gedul­dig werk. “Je moet de afwij­king heb­ben dat je het graag doet,”  lacht Ran­jith Jaya­se­na.

His­to­rie
Rond 1595 liet de stads­pen­si­o­na­ris Adriaen van Weres­teyn daar in een omvang­rijk hof een groot land­huis bou­wen. Der­ge­lij­ke bin­nen­stads­tui­nen uit de zeven­tien­de eeuw waren in Neder­land wat tuin­ar­chi­tec­tuur betreft toon­aan­ge­vend in de wereld. Het land­huis dat de naam ‘Huis van Paf­fen­ro­de’ kreeg, is tus­sen 1755 en 1771 afge­bro­ken. In 1618 werd het gekocht door dros­saard Jacob van Paf­fen­ro­de, getrouwd met Maria van Arc­kel. Zij, en later hun zoon Johan, waren de bekend­ste bewo­ners in de zeven­tien­de eeuw in de wereld. Later werd dit huis o.a. bewoond door dros­saard Louis Huy­gens van Zuy­li­chem, de zoon van de beroem­de dicher Con­stan­tijn Huy­gens. Wegens bouw­val­lig­heid werd het gebouw in de twee­de helft van de acht­tien­de eeuw afge­bro­ken.
In 1826 werd op her ter­rein begon­nen met de bouw van een kazer­ne­com­plex. Het gedeel­te waar het land­huis heeft gestaan , is toen in gebruik geno­men als exer­ci­tie­plaats. Het kazer­ne­com­plex is in 1969 afge­bro­ken.

Taak
Van het huis zijn geen gede­tail­leer­de afbeel­din­gen bekend. De zeven­tien­de eeuw­se car­to­gra­fen Bla­eu en Wijdt­mans teken­den op hun plat­te­gron­den van Gorin­chem op de plaats van het hui­di­ge Kazer­ne­plein een groot land­huis met stal­len en een koets­huis omge­ven door sier­tui­nen en boom­gaard. Daar is ech­ter niet dui­de­lijk op te zien hoe het huis gebouwd. Aan de arche­o­lo­gen de taak om dit in kaart te bren­gen.

Kom­pas Aktief
19 augus­tus 1997

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.