---
title: Archeologen tot ellenbogen in uitwerpselen
date: 2017-03-02T22:53:21Z
modified: 2024-11-30T20:27:51Z
permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/kazerneplein/archeologen-tot-ellenbogen-in-uitwerpselen/"
type: page
status: publish
excerpt: ""
wpid: 4836
featured_image: /wp-content/uploads/2019/04/Kazerneplein_Gorinchem_1997_056-scaled.jpg
featured_image_alt: Opgraving Kazerneplein Gorinchem in 1997
parent: 29
ancestors:
  - 29
  - 335
children: []
timestamp: 2024-11-30T20:27:51Z
tags: []
---

**GORIN­CHEM – De hele vorige week zijn de onder­zoe­kers van het Huis van Paf­fen­rode op het Gor­cumse [Kazer­ne­plein](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/page/kazerneplein.md), bezig geweest met het zeven van de zak­ken beer (poep). De beer werd de week ervoor in zak­ken gedaan, nadat een beer­kel­der was ont­dekt en leeg­ge­haald. ‘Het is een vies werkje,’ fronst Mar­tin Veen. ‘We zit­ten hele­maal onder de his­to­ri­sche poep en het water. Maar er is een hoop leuks gevonden.’**

Uit de beer heb­ben de his­to­rie­zoe­kers kra­len, veel knoop­jes, een frag­ment van een waaier en glas- en aar­de­werk­scherf­jes gehaald. ‘De leuk­ste ont­dek­king, uit de beer­kel­der, waren nog wel [lak­ze­gels](https://nl.wikipedia.org/wiki/Zegel_(waarmerk)) van brie­ven, vol­gens onder­zoe­ker Mar­tin Veen. ‘Aan de hand hier­van,’ ver­telt Veen, ‘kun­nen we het rela­tie­net­werk van de bewo­ner her­lei­den. Hij smeet blijk­baar veel van zijn brie­ven in de put. Het papier is ver­gaan, maar de zegels zijn bewaard.’

[![Archeologen tot ellenbogen in uitwerpselen, Peter von Hout, Martin Veen, Daan van Aelst, Eva Dansen en Ton Wijkamp](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/04/Kazerneplein_Gorinchem_1997_056-900x601.jpg "Foto Pieter Floore")

](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/04/Kazerneplein_Gorinchem_1997_056.jpg)Vlnr : Peter von Hout, Mar­tin Veen, Daan van Aelst, Eva Dan­sen en Ton Wijkamp



## Tijd­ro­vend proces

Con­ser­va­tor en res­tau­ra­tor Peter von Hout, neemt alle opge­gra­ven mate­ri­a­len onder han­den. Dit is een zeer tijd­ro­vend pro­ces. Zo is hij nog steeds bezig met het bewer­ken van opge­gra­ven zaken van de [Blij­en­hoek](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/bwg_gallery/blijenhoek.md). ‘Een pro­ject als dit, bestaat uit tien pro­cent gra­ven en negen­tig pro­cent bin­nen­wer­ken,’ legt Von Hout uit. ‘De hou­ten en leren voor­wer­pen moet ik eerst ont­wa­te­ren. Daarna, als het water dat in het mate­ri­aal zat ver­van­gen is door ace­ton, gaat het hele spul in een soort vloei­baar plas­tic, waar­door de cel­wan­den ver­ste­vi­gen.’ Peter van Hout is sinds zijn twaalfde jaar met zijn hobby arche­o­lo­gie bezig, inmid­dels al vier­en­twin­tig jaar. In al die jaren is hij nog niet eer­der een lak­ze­gel tegen­ge­ko­men. Ook voor hem is dat een unieke vondst. ‘Ik ga me daar niet mee bemoeien,’ zegt hij. ‘Een lak­ze­gel is te broos en te com­plex voor mij. Dat laat ik over aan anderen.’

## Stads­gracht

De opgra­vers heb­ben de hoop om deze week de hoofd beer­put te vin­den, want die is nog niet ont­dekt. Wel heb­ben ze inmid­dels een idee van de begren­zing van het huis. Dit aan de hand van de fun­de­rin­gen die steeds meer bloot komen te lig­gen. Tevens is een deel van de oude Gor­cumse stads­gracht bloot­ge­legd. Die bleek in die tijd twee keer zo breed te zijn als de hui­dige. In de gracht werd een vijf­tiende-eeuwse speer­punt gevonden.

_Kom­pas Aktief
 2 sep­tem­ber 1997
 door Jan Robijns_