--- title: Haarweg 85 (2019) date: 2020-06-09T03:17:17Z modified: 2024-05-12T06:15:25Z permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/haarweg-85-2019/" type: page status: publish excerpt: "" wpid: 18098 featured_image: /wp-content/uploads/2020/08/Haarweg-85-Gorinchem-scaled.jpg featured_image_alt: Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van grondboringen Plangebied Haarweg 85 Gorinchem Gemeente Gorinchem parent: 335 ancestors: - 335 children: [] timestamp: 2024-05-12T06:15:25Z tags: [] --- ## Onder­zoek [![Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van grondboringen Plangebied Haarweg 85 Gorinchem Gemeente Gorinchem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Haarweg-85-Gorinchem-900x675.jpg "Foto Toos Buscgh") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Haarweg-85-Gorinchem-scaled.jpg)Haar­weg 85. **Het arche­o­lo­gisch onder­zoek is uit­ge­voerd in het kader van de ver­gun­ning­pro­ce­dure voor de bouw van een nieuwe schuur met een omvang van 16 x 24 meter ter plaatse van de Haar­weg 85. De opper­vlakte van het plan­ge­bied bedraagt circa 400 m².** ## Con­clu­sies onderzoek De belang­rijk­ste te voor­ziene bodem­ver­sto­rin­gen betref­fen de aan­leg van de bouw­put voor de nieuwe schuur, tot op een diepte van circa 0.5 meter bene­den het maai­veld. Voor­af­gaand aan het arche­o­lo­gisch onder­zoek waren de hei­werk­zaam­he­den afge­rond. Op de kaart van het vige­rende [Beste­mings­plan Bui­ten­ge­bied Gorin­chem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Bestemingsplan-Buitengebied-Gorinchem.pdf) ( [![PDF bestand archeologie gemeente Gorinchem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/03/pdf-symbool-259x250.png) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Bestemingsplan-Buitengebied-Gorinchem.pdf) PDF 6 MB) wordt ter plaatse van het plan­ge­bied een zone weer­ge­ge­ven met een arche­o­lo­gi­sche dub­bel­be­stem­ming (Waarde – Arche­o­lo­gi­sche ver­wach­ting hoog PM1). Voor een der­ge­lijke zone geldt op basis van arti­kel 21 van de bestem­mings­plan­re­gels een onder­zoek­ver­plich­ting wan­neer daar in het kader van de ver­le­ning van een omge­vings­ver­gun­ning bodem­ver­sto­rin­gen wor­den voor­zien met een opper­vlakte van meer dan 50 m² en met een diepte van meer dan 0.3 meter bene­den het maai­veld. Ter plaatse van het noor­de­lijk deel van het plan­ge­bied wordt een zone weer­ge­ge­ven met nog een tweede arche­o­lo­gi­sche dub­bel­be­stem­ming (Waarde – Arche­o­lo­gi­sche ver­wach­ting zeer hoog LMNT2). Voor een der­ge­lijke zone geldt op basis van arti­kel 28 van de bestem­mings­plan­re­gels een onder­zoek­ver­plich­ting wan­neer daar in het kader van de ver­le­ning van een omge­vings­ver­gun­ning bodem­ver­sto­rin­gen wor­den voor­zien met een opper­vlakte van meer dan 30 m² en met een diepte van meer dan 0.3 meter bene­den het maai­veld. In het kader van de ver­gun­ning­pro­ce­dure voor de plan­ont­wik­ke­ling moest dan ook een arche­o­lo­gisch bureau­on­der­zoek en een inven­ta­ri­se­rend veld­on­der­zoek door mid­del van grond­bo­rin­gen (IVO-Ove­rig) wor­den uit­ge­voerd, als eer­ste stap in de arche­o­lo­gi­sche monumentenzorgcyclus. [![Uitsnede kadastrale minuut Gorinchem 1811-1832 met het plangebied Haarweg 85](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Kadastrale-minuut-Haarweg-86-Gorinchem-900x659.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Kadastrale-minuut-Haarweg-86-Gorinchem.jpg)Uit­snede kadas­trale minuut 1811 – 1832 met het plangebied. Op basis van het arche­o­lo­gisch bureau­on­der­zoek en het IVO-Ove­rig kun­nen de vol­gende con­clu­sies wor­den getrokken : 1\. Ter plaatse van het zui­de­lijke deel van het plan­ge­bied is een bodem­op­bouw aan­we­zig met een sub-recent opge­brachte puin­laag met een dikte van 0.4 – 0.8 meter, op een oude bouw­voor, op meer­dere lagen beho­rende tot de (oever-) Afzet­tin­gen van de [For­ma­tie van Ech­teld](https://www.dinoloket.nl/stratigrafische-nomenclator/formatie-van-echteld) (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de Afzet­tin­gen van Tiel), op meer­dere lagen eer­dere (oever-) Afzet­tin­gen van de For­ma­tie van Ech­teld (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de Afzet­tin­gen van Tiel), op oudere (oever-) afzet­tin­gen van de For­ma­tie van Ech­teld (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de afzet­tin­gen van Gor­kum). Op basis van de diepte tot waarop (venige) klei­a­fzet­tin­gen zijn aan­ge­trof­fen – en van­wege het ont­bre­ken van [Hol­land­veen](https://nl.wikipedia.org/wiki/Hollandveen_Laagpakket) – zou kun­nen wor­den gecon­clu­deerd dat de ter plaatse en ten noor­den van het plan­ge­bied gele­gen [stroom­gor­del](https://nl.wikipedia.org/wiki/Stroomrug) van Spijk hier ook al actief is geweest gedu­rende de laat­ste Gor­kum-trans­gres­sie­fase en dus ouder is dan wordt aan­ge­no­men. Ter plaatse van het noor­de­lijke deel van het plan­ge­bied ont­bre­ken de oudere Afzet­tin­gen van de For­ma­tie van Ech­teld (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de afzet­tin­gen van Gor­kum) en zijn waar­schijn­lijk aan de Stroom­gor­del van Spijk gere­la­teerde, diep rei­kende (geul­zand-) Afzet­tin­gen van de For­ma­tie van Ech­teld (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de Afzet­tin­gen van Tiel) aanwezig. 2\. Arche­o­lo­gi­sche res­ten uit de Late Mid­del­eeu­wen en de Nieuwe Tijd kun­nen hier direct onder sub-recente opho­gings­laag en de oude bouw­voor wor­den aan­ge­trof­fen, op en in de top van de (geul- en oever-) Afzet­tin­gen van de For­ma­tie van Ech­teld (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de Afzet­tin­gen van Tiel), vanaf een diepte van circa 0.7 – 1.2 meter bene­den het maaiveld. [![Uitsnede kaart 'den Zuidhollandse waard met de aangrenzende landen' (1642), collectie Hingman.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Zuidhollandse-waard-900x576.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/08/Zuidhollandse-waard.jpg)Uit­snede kaart ‘den Zuid­hol­landse waard met de aan­gren­zende lan­den’ (1642), col­lec­tie Hing­man, Nati­o­naal Archief. 3\. Het plan­ge­bied is gele­gen in een gebied dat waar­schijn­lijk vanaf de 11de eeuw is ont­gon­nen. De ten noor­den van het plan­ge­bied gele­gen Haar­weg diende des­tijds als ont­gin­ningsas. Op basis van his­to­risch onder­zoek kan wor­den gecon­clu­deerd dat de per­ce­len langs de Haar­weg in ieder geval vanaf 1794 bebouwd waren. Deze bebou­wing lag waar­schijn­lijk op huis­ter­pen, zoals de huis­ter­pen ten noor­den en ten noord­wes­ten van het plan­ge­bied. Op basis van het [Actu­eel Hoog­te­be­stand Neder­land (AHN)](https://www.ahn.nl/) kan wor­den gecon­clu­deerd dat het plan­ge­bied – in tegen­stel­ling wat op de arche­o­lo­gi­sche beleids­kaart en de bestem­mings­plan­k­aart wordt gesug­ge­reerd – niet is gele­gen op de flank van een oude huis­terp. Op basis van de oude kaar­ten kan wor­den gecon­clu­deerd dat de kans op de aan­we­zig­heid van bebou­wings­res­ten uit de Nieuwe Tijd (voor 1890) ter plaatse van het plan­ge­bied zeer klein is. Het­zelfde geldt voor arche­o­lo­gi­sche res­ten uit de Mid­del­eeu­wen. Het aan­tref­fen van spo­ren die gere­la­teerd kun­nen wor­den aan de bewo­ning van de huis­terp is rela­tief klein, omdat het plan­ge­bied ten zui­den van de [huis­terp](https://nl.wikipedia.org/wiki/Terp) is gele­gen. Der­ge­lijke res­ten kun­nen wel wor­den ver­wacht ter plaatse van de ten noor­den en ten noord­wes­ten van het plan­ge­bied gele­gen huisterpen. Vanaf een diepte van circa 0.7 – 1.2 meter bene­den het maai­veld, zou­den nog wel arche­o­lo­gi­sche res­ten uit de Late Pre­his­to­rie en de Romeinse Tijd aan­we­zig kun­nen zijn, op en in de top van de Afzet­tin­gen van de For­ma­tie van Ech­teld (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de Afzet­tin­gen van Tiel). Ter plaatse van het zui­de­lijke deel van het plan­ge­bied zou­den vanaf een diepte van circa 2.5 – 2.8 meter bene­den het maai­veld (circa 3.0 – 3.4 meter –NAP zou­den arche­o­lo­gi­sche res­ten aan­we­zig kun­nen zijn op en in de afzet­tin­gen van de for­ma­tie van Ech­teld (vol­gens de klas­sieke nomen­cla­tuur gere­kend tot de Afzet­tin­gen van Gorkum). ## Aan­be­ve­lin­gen Op basis van het uit­ge­voerde arche­o­lo­gisch bureau­on­der­zoek en boor­on­der­zoek (IVO-Ove­rig) moet wor­den gecon­clu­deerd dat de voor­ge­no­men plan­re­a­li­sa­tie niet zal lei­den tot de aan­tas­ting van behou­dens­waar­dige arche­o­lo­gi­sche res­ten. Bij de plan­re­a­li­sa­tie zal alleen de sub-recente puin­laag wor­den aan­ge­sne­den, of hoog­stens de top van de daar­on­der gele­gen oude bouw­voor. Arche­o­lo­gisch ver­volg­on­der­zoek wordt daarom niet nood­za­ke­lijk geacht. Er wordt aan­be­vo­len om de arche­o­lo­gi­sche dub­bel­be­stem­ming te hand­ha­ven omdat hier bij die­pere bodem­ver­sto­rin­gen moge­lijk wel arche­o­lo­gi­sche res­ten kun­nen wor­den aangesneden. ## Publi­ca­tie | [![Melis, J. (2019) Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariseren Veldonderzoek door middel van Grondboringen Plangebied Haarweg 85 Gorinchem Gemeente Gorinchem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/04/Archeologisch-Bureauonderzoek-en-Inventariseren-Veldonderzoek-door-middel-van-grondboringen-Plangebied-Haarweg-85-Gorinchem-Gemeente-Gorinchem.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/04/melis-j-2019-archeologisch-bureauonderzoek-en-inventariseren-veldonderzoek-door-middel-van-grondboringen-plangebied-haarweg-85-gorinchem-gemeente-gorinchem.pdf) | **Melis, J. (2019)** Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van grondboringen Plangebied Haarweg 85 Gorinchem Gemeente Gorinchem, Heinenoord. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/04/melis-j-2019-archeologisch-bureauonderzoek-en-inventariseren-veldonderzoek-door-middel-van-grondboringen-plangebied-haarweg-85-gorinchem-gemeente-gorinchem.pdf) (4 MB) | | --- | --- | --- | ## Met­a­data \[table id=124 /\]