--- title: Tabakspijp date: 2021-10-10T02:52:31Z modified: 2025-01-08T03:09:13Z permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/enkele-vondsten/tabakspijp-de-beurs-van-gorinchem/" type: al_product status: publish excerpt: "Kop van een tabakspijp, pijpaarde (1816-1830)\\nLogement/koffiehuis De Beurs van Gorinchem" wpid: 23531 al_product-cat: - Keramiek - "Nieuwe tijd B: 1650-1850 nC" - "Nieuwe tijd: 1500-heden" - Pijpaarde - Rookartikelen - Tabakspijp al_product-attributes: - Lingeoever - "Materiaal:" - "Nieuwe tijd B:1650-1850 nC" - "Periode:" - Pijpaarde - Rookartikel - "Toepassing:" - "Vindplaats:" featured_image: /wp-content/uploads/2021/09/Pijp1-scaled.jpg featured_image_alt: Tabakspijp De Beurs van Gorinchem linkerzijde timestamp: 2025-01-08T03:09:13Z tags: - Keramiek - "Nieuwe tijd B: 1650-1850 nC" - "Nieuwe tijd: 1500-heden" - Pijpaarde - Rookartikelen - Tabakspijp - Lingeoever - "Materiaal:" - "Nieuwe tijd B:1650-1850 nC" - "Periode:" - Rookartikel - "Toepassing:" - "Vindplaats:" --- **Tabakspijp met aan de rokerszijde een tekstlint met hierop de tekst DE BEURS VAN GORINCHEM. Deze kwaliteitstabakspijp is gemerkt met de gekroonde 96 en is door Pieter Stomman (1751-1839) in Gouda geproduceerd. Deze pijpenmaker maakte meer van dit soort tabakspijpen.** De meest bekende zijn de Amsterdamse [FELIX MERITIS](https://nl.wikipedia.org/wiki/Felix_Meritis) pijpen maar ook in de provincie werden dit soort pijpen besteld. De vooralsnog bekende producten waarop net zoals dit Gorcumse exemplaar een plaatsnaam vermeld staat, maar door een andere Goudse pijpenmaker zijn geproduceerd, zijn DE KOORNBEURS VAN MIDDELBURG en DE HARMONIE TE MAASSLUIS. [![De Beurs op de hoek van de Hoogstraat-Kortendijk in Gorinchem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/Ansichtkaarrt-van-de-Hoogstraat-op-de-kruising-met-de-Langendijk-en-de-Kortendijk-1913-en-Beurs-1-1-900x578.jpg "Fotocollectie Barry van Baalen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/Ansichtkaarrt-van-de-Hoogstraat-op-de-kruising-met-de-Langendijk-en-de-Kortendijk-1913-en-Beurs-1-1.jpg)De Beurs op de hoek van de Hoogstraat-Kortendijk (1913) ### Logement De Beurs De vraag komt dan naar voren waarvoor deze Gorcumse tabakspijp is gemaakt en wat is/was _‘De Beurs’?_. Nader onderzoek leert dat op 21 september 1816 voor het eerst De Beurs in Gorinchem in een krant staat vermeld. In dit geval de Rotterdamsche Courant een en ander gevolgd door een vermelding twee dagen later in de Utrechtsche Courant. Uit deze meldingen blijkt dat een pand is aangekocht, omgebouwd en vanaf dat moment als logement is ingericht. Dit logement is gevestigd in het beste deel van de stad aan de Hoogstraat. [![ Opening van logement De Beurs in de Utrechtsche Courant van september 1816](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/Advertentie-De-Beurs-Gorinchem-Utrechtsche-Courant-1816-900x116.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/Advertentie-De-Beurs-Gorinchem-Utrechtsche-Courant-1816.jpg) [![ Opening van logement De Beurs in de Rotterdamsche Courant van september 1816](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/Advertentie-De-Beurs-Gorinchem-Rotterdamsche-Courant-1816-900x96.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/Advertentie-De-Beurs-Gorinchem-Rotterdamsche-Courant-1816.jpg)Aankondigingen in de Utrechtsche- en Rotterdamsche Courant september 1816 (bron: Delpher) Beide aankondigingen verwijzen naar de korenmarkt aan de Havendijk, recht tegenover De Beurs, in het gebied tussen de Burgstraat en de Balensteeg. 17[![Emck, W.F. (1914) Oude namen van huizen en straten in Gorinchem, Gorinchem, p. 24-25.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/03/emck.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/06/Oude-namen-van-huizen-en-straten-in-Gorinchem-W-F-Emck-1914.pdf)**Emck, W.F. (1914)** _Oude namen van huizen en straten in Gorinchem,_ Gorinchem, p. 26 (488). [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/06/Oude-namen-van-huizen-en-straten-in-Gorinchem-W-F-Emck-1914.pdf) (5 MB) Lobregt wilde met zijn advertenties de bemiddelde graanhandelaren in de regio aanspreken. Vanaf 1818 wordt in diverse advertenties en artikelen in de krant De Beurs in Gorinchem omschreven als een (voornaam) logement/koffiehuis in Holland18Nederlandsche Staatscourant 1 juli 1818 en 5 april 1820. en vanaf de jaren dertig19De vroegst teruggevonden vermelding waarbij De Beurs enkel als koffiehuis wordt omschreven gaat terug op het jaar 1833. Zie bijvoorbeeld De Utrechtsche Courant van 26 juli 1833 of de Opregte Haarlemsche Courant van 25 april 1833 nog enkel als koffiehuis. Een vergelijkbare situatie met logement de Koornbeurs in Middelburg waar, zoals hiervoor gemeld, een vergelijkbare tabakspijp van bekend is. [![De Beurs op de hoek van de Hoogstraat-Kortendijk ca. 1900](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/08/De-Beurs-900x600.jpg "Fotocollectie Barry van Baalen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/08/De-Beurs.jpg)De Beurs op de hoek Hoogstraat-Kortendijk (ca. 1900) #### Koenraad Lobregt Het perceel tussen de Fonteinsteiger en de Hoogstraat bestond uit drie huizen waarvan twee onder één kap. Dit laatste dubbele huis, een voormalige burgemeesterswoning, kocht Koenraad Lobregt op 6 maart 1816 voor 1.300 gulden. Het derde huis, direct ten zuiden van de steiger, bezat hij toen al.20Notarieel archief H. van Aken 1816 akte 27. In 1868 taxeerde men het totale perceel op 13.000 gulden.21Notarieel archief G.C. van Appeltere 1868 akte 74. [![De Beurs Gorinchem achterzijde aan de Lingehaven gezien vanaf de Visbrug](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/De-Beurs-achterzijde-900x620.jpg "Fotocollectie Barry van Baalen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/De-Beurs-achterzijde.jpg)Achterzijde gezien vanaf de Visbrug (ca. 1900) Koenraad Lobregt was geboren in Brakel als zoon van Stephanus Lobrecht22Spelling volgens overlijdensakte 158. en Lijntje Smits. Hij overleed 9 september 1829 op 52-jarige leeftijd in De Beurs. Zijn nagelaten boedel werd getaxeerd op 19.750 gulden.23Notarieel archief H. van Aken 24-2-1830, akte 19. Lobregt bezat ook een grote tuin op de westhoek Keizerstraat-Blauwe Torenstraat. Tegenwoordig bebouwd met appartementen. #### Bombardement Na het overlijden van Lobregt behield De Beurs tot in de Tweede Wereldoorlog een horecafunctie. Het was vooral op maandag het trefpunt voor landbouwers, veehouders en handelaren. De plaatselijke notarissen maakten het hen gemakkelijk door er zitting te houden. 24![Gorinchem in oude ansichten](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/Hoogdalem_Gorinchem_-in_-oude_ansichten.jpg) **Hoogdalem, H. van (1967)** Gorinchem in oude ansichten, Zaltbommel, p. 122.Op 4 november 1944 werd het gebouw gebombardeerd tijdens een geallieerde aanval op het tegenover liggende kringhuis van NSB-kring 47 Alblasserwaard aan de Havendijk 14. [![Kortendijk met spelende kinderen na het bombardement (1954) Links de plek waar De Beurs stond](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/F15116.1-900x628.jpeg "Collectie Regionaal Archief Gorinchem F15116") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2021/10/F15116.1.jpeg)Kortendijk met spelende kinderen. Links de plek waar De Beurs stond (1954)