---
title: Priktol
date: 2024-05-19T22:39:02Z
modified: 2024-11-28T06:27:56Z
permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/enkele-vondsten/priktol/"
type: al_product
status: publish
excerpt: Priktol, hout, punt ontbreekt (ca. 1575-1650)
wpid: 27663
al_product-cat:
  - Hout
  - Hout
  - Hout
  - "Nieuwe tijd A: 1500-1650 nC"
  - "Nieuwe tijd: 1500-heden"
  - Organisch
  - Speelgoed
al_product-attributes:
  - 5.5/6 cm
  - 67 gram
  - "Afmetingen:"
  - "Gewicht:"
  - GOKS02V67-17
  - Hout
  - Krijtstraat (2002)
  - "Materiaal:"
  - "Nieuwe tijd A: 1500-1650 nC"
  - "Periode:"
  - Spel, vermaak
  - "Toepassing:"
  - "Vindplaats:"
  - "Vondstnummer:"
featured_image: /wp-content/uploads/2024/05/Tol11-scaled.jpg
featured_image_alt: Houten priktol
timestamp: 2024-11-28T06:27:56Z
tags:
  - Hout
  - "Nieuwe tijd A: 1500-1650 nC"
  - "Nieuwe tijd: 1500-heden"
  - Organisch
  - Speelgoed
  - 5.5/6 cm
  - 67 gram
  - "Afmetingen:"
  - "Gewicht:"
  - GOKS02V67-17
  - Krijtstraat (2002)
  - "Materiaal:"
  - "Periode:"
  - Spel, vermaak
  - "Toepassing:"
  - "Vindplaats:"
  - "Vondstnummer:"
---

**Houten priktol, gevonden tussen het huisafval van de rector van de Grote School (een voorganger van ons huidige gymnasium), tijdens de opgraving van het Hof van de [heren van Arkel](https://nl.wikipedia.org/wiki/Land_van_Arkel) en de Grote School aan de [Krijtstraat](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/page/krijtstraat-6-12-hof-van-arkel-en-grote-school-2002.md) (2002). Het is bekend dat in de rectorswoning leerlingen woonden. De afvalput bleek dan ook relatief veel speelgoed te bevatten.**

[![Tollende jongen op een stadsplein, Salomon Rogiers (1618-1635)](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/06/RP-P-OB-73.798-detail-tollen-900x691.jpg "Foto Rijksmuseum Amsterdam")

](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/06/RP-P-OB-73.798-scaled.jpg)Tollende jongen op een stadsplein, Salomon Rogiers (1618-1635)



## Priktol

Een priktol heeft een peervorm. Bij de priktol behoort een touwtje zonder stokje. Het touwtje wordt om de bol gewikkeld en de tol wordt met een forse zwaai naar de grond geworpen, waarbij het touwtje wordt vastgehouden en naar achteren getrokken.

De draaiende priktol werd ook wel van de grond opgenomen tussen twee vingers om deze verder te laten draaien in de handpalm.

Het _"kappen"_ of _"beuken"_ is een andere speelwijze met de priktol. Er wordt daarvoor een cirkel gemaakt op de grond. Nadat is bepaald wie een _"legtol"_ in de kring moet leggen, kan het spel beginnen. De spelers moeten nu proberen om met geweld de legtol met zijn priktol te raken. Zodanig dat de legtol uit de kring vliegt, of door midden gaat. De geworpen tol mag daarbij echter niet in de kring blijven liggen. Als dit wel gebeurt mag op deze tol worden _''gebeukt"_