--- title: Dalem Donk (2000) date: 2017-01-06T07:28:57Z modified: 2024-10-12T05:33:23Z permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/" type: page status: publish excerpt: "" wpid: 1145 featured_image: /wp-content/uploads/2017/01/donken.jpg featured_image_alt: Dalem Donk parent: 335 ancestors: - 335 children: - 1412 - 1410 - 1408 - 1406 - 1404 timestamp: 2024-10-12T05:33:23Z tags: [] --- ## Onder­zoek [![Dalem Donk Gorinchem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/01/donken-900x365.jpg "Foto Martin Veen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/01/donken.jpg)Dalem Donk **In het kader van de nieuw­bouw­plan­nen van de gemeente Gorin­chem heeft [RAAP Arche­o­lo­gie](https://www.raap.nl/) in 2000 in het plan­ge­bied Laag Dalem, gele­gen tus­sen Gorin­chem en Dalem een boor­on­der­zoek uit­ge­voerd**. Hoe­wel de ver­wach­ting was dat de pleis­tocene afzet­tin­gen voor dit onder­zoek op een te grote diepte bevon­den, werd tij­dens het kar­te­rend boor­on­der­zoek in het cen­trale deel van het plan­ge­bied toch een [rivier­duin](https://nl.wikipedia.org/wiki/Rivierduin "Wikipedia - Rivierduin") (donk) aan­ge­trof­fen. De “Dalemse Donk” was voor­af­gaande aan dit onder­zoek onbe­kend. Opval­lend is dat de top van de donk aan de opper­vlakte ligt. Dat de zan­dige for­ma­tie tij­dens geo­lo­gi­sche en bodem­kun­dige kar­te­rin­gen niet werd opge­merkt, was moge­lijk te wij­ten aan een gedeel­te­lijke afdek­king met over­slag­af­zet­tin­gen. Een deel van de top van de donk is opge­no­men in de klei­ige bouw­voor. Waar­schijn­lijk is de donk met een laag klei over­dekt geweest. ![Impressie van het leven op een donk in de prehistorie, illustratie Kelvin Wilson](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/10/KELVIN-WILSON-Donk-900x629.jpg "Impressietekening door Kelvin Wilson") Impres­sie van het leven op een pre­his­to­ri­sche donk door Kel­vin Wilson Door het ver­la­gen van de grond­wa­ter­spie­gel is het gebied rondom de donk inge­klon­ken, waar­door deze tegen­woor­dig als een ver­ho­ging in het hui­dige land­schap zicht­baar is. Tij­dens de opper­vlak­te­kar­te­ring werd op de donk­top een con­cen­tra­tie pre­his­to­risch aar­de­werk en vuur­ste­nen arte­fac­ten aan­ge­trof­fen. De omvang van de opper­vlakt­econ­cen­tra­tie is ca. 75 bij 35 m. ## Vroeg-Neo­li­thi­cum De samen­stel­ling van het mate­ri­aal duidt op de aan­we­zig­heid van een neder­zet­tings­ter­rein uit het [Vroeg-Neo­li­thi­cum](https://nl.wikipedia.org/wiki/Neolithicum_in_Nederland#Vroeg-Neolithicum "Wikipedia - Neolithicum"). Tij­dens het waar­de­rend boor­on­der­zoek zijn op de flan­ken van de donk afval­la­gen uit zes ver­schil­lende peri­o­den aan­ge­trof­fen. Deze afval­la­gen strek­ken zich tot 20 m vanaf de donk in het omlig­gende veen of klei uit. De afval­la­gen wer­den op ver­schil­lende niveaus aan­ge­trof­fen. Op grond van de aan­hech­tings­hoogte van de afval­la­gen met de donk zijn die geda­teerd. De date­ring van de lagen vari­eert van 4150 tot 2200 voor Chr. De afval­la­gen wer­den zowel in de rondom de donk aan­we­zige klei­la­gen als in het veen aangetroffen. [![](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/01/donken_duimkrabbers.jpg "Foto Martin Veen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/01/donken_duimkrabbers.jpg)Duim­krab­bers, vuursteen ## Publi­ca­ties | [![Broeken, A. (2006) Gorcumse bodemschatten. Archeologische speurtocht naar de geschiedenis van de Arkelstad, Gorcumse Monumentenreeks 15, Gorinchem, p. 62-69.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/Gorcumse-bodemschatten.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/08/boekje_archeologie.pdf) | **Broeken, A. (2006)** Gorcumse bodemschatten. Archeologische speurtocht naar de geschiedenis van de Arkelstad, _Gorcumse Monumentenreeks 15,_ Gorinchem, p. 62-69. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/08/boekje_archeologie.pdf) (3MB) | | --- | --- | --- | | [![Jansen, B. & D.H. de Jager (2000) Plangebied Laag-Dalem gemeente Gorinchem. Een aanvullende Archeologische Inventarisatie (AAI), RAAP-rapport 603, Amsterdam.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/2000_jansen.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/jansen-b-dh-de-jager-2000-plangebied-laag-dalem-gemeente-gorinchem-een-aanvullende-archeologische-inventarisatie-aai-raap-rapport-603-amsterdam.pdf) | **Jansen, B. & D.H. de Jager (2000)** Plangebied Laag-Dalem gemeente Gorinchem. Een aanvullende Archeologische Inventarisatie (AAI), _RAAP-rapport 603_, Amsterdam. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/jansen-b-dh-de-jager-2000-plangebied-laag-dalem-gemeente-gorinchem-een-aanvullende-archeologische-inventarisatie-aai-raap-rapport-603-amsterdam.pdf) (3,72 MB) | | [![Jansen, B. (2001) Gorinchem, Laag Dalem, in: Archeologische Kroniek Zuid-Holland over 2000, Regionaal-historisch tijdschrift Holland 33, p. 84.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/kroniek_2000.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/jansen-b-2001-gorinchem-laag-dalem-in-archeologische-kroniek-zuid-holland-2000-holland-33-p-84.pdf) | **Jansen, B. (2001)** Gorinchem, Laag Dalem, in: _Archeologische Kroniek Zuid-Holland over 2000, Regionaal-historisch tijdschrift Holland_ 33, p. 84. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/jansen-b-2001-gorinchem-laag-dalem-in-archeologische-kroniek-zuid-holland-2000-holland-33-p-84.pdf) (2 MB) | | [![Koorevaar, T. (2000) Dalemse donk ontdekt, in : Grondig Bekeken, 15 nr. 3, p. 21.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/koorevaar-t-m-veen-2000-jaarverslag-werkgroep-gorinchem-in-jaarverslag-1999-grondig-bekeken-15-nr-1-p-38-40.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/koorevaar-t-2000-dalemse-donk-ontdekt-in-grondig-bekeken-15-nr-3-p-21.pdf) | **Koorevaar, T. (2000)** Dalemse donk ontdekt, in : _Grondig Bekeken_, 15 nr. 3, p. 21. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/koorevaar-t-2000-dalemse-donk-ontdekt-in-grondig-bekeken-15-nr-3-p-21.pdf) (2 MB) | | [![Koorevaar, T. (2000) Vindplaats Gorinchem wordt toch nog opgegraven, in : Oud-Gorcum Varia 17 nr. 46, p. 65.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/ogv_17_46.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/04/ogv-046.pdf#page=3) | **Koorevaar, T. (2000)** Vindplaats Gorinchem wordt toch nog opgegraven, in : _Oud-Gorcum Varia_ 17 nr. 46, p. 65. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/04/ogv-046.pdf#page=3) (12 MB) | | [![Mispelaar, A. van, C. Nyst & M. van Loon red. (2006) De rol van Cultuurhistorie in Stedelijke Projecten, Amsterdam, p. 20-22.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/2006_mispelaar.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/mispelaar-a-van-c-nyst-m-van-loon-red-2006-de-rol-van-cultuurhistorie-in-stedelijke-projecten-amsterdam.pdf) | **Mispelaar, A. van, C. Nyst & M. van Loon red. (2006)** _De rol van Cultuurhistorie in Stedelijke Projecten_, Amsterdam, p. 20-22. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/mispelaar-a-van-c-nyst-m-van-loon-red-2006-de-rol-van-cultuurhistorie-in-stedelijke-projecten-amsterdam.pdf) (4,48 MB) | | [![Smit, B.I. & J.W. de Kort (2001) Plangebied Laag-Dalem, gemeente Gorinchem, archeologisch onderzoek t.b.v. inrichtingsadvies Dalemse Donk, RAAP-rapport 749, Amsterdam.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/2001_smit.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/smit-bi-jw-de-kort-2001-plangebied-laag-dalem-gemeente-gorinchem-archeologisch-onderzoek-tbv-inrichtingsadvies-dalemse-donk-raap-rapport-749-amsterdam.pdf) | **Smit, B.I. & J.W. de Kort (2001)** Plangebied Laag-Dalem, gemeente Gorinchem, archeologisch onderzoek t.b.v. inrichtingsadvies Dalemse Donk, _RAAP-rapport 749,_ Amsterdam. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/smit-bi-jw-de-kort-2001-plangebied-laag-dalem-gemeente-gorinchem-archeologisch-onderzoek-tbv-inrichtingsadvies-dalemse-donk-raap-rapport-749-amsterdam.pdf) (3,79 MB) | | [![Raemaekers, D.C.M. (2002) Plangebied Laag Dalem, gemeente  Gorinchem. Effectbepaling van gronddeformatie op de archeologische vindplaats "Dalemse Donk", RAAP-rapport 783, Amsterdam.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/01/2002_raemakers.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/raemaekers-dcm-2002-plangebied-laag-dalem-gemeente-gorinchem-effectbepaling-van-gronddeformatie-op-de-archeologische-vindplaats-dalemse-donk-raap-rapport-783-amsterdam.pdf) | **Raemaekers, D.C.M. (2002)** Plangebied Laag Dalem, gemeente Gorinchem. Effectbepaling van gronddeformatie op de archeologische vindplaats "Dalemse Donk", _RAAP-rapport 78_3, Amsterdam. Flipbook \ | [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2016/12/raemaekers-dcm-2002-plangebied-laag-dalem-gemeente-gorinchem-effectbepaling-van-gronddeformatie-op-de-archeologische-vindplaats-dalemse-donk-raap-rapport-783-amsterdam.pdf) (69,67 MB) | | [![Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, RCE (2023) Archeologisch Rijksmonument Paspoort 531041](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/06/Rijksmonument-paspoort-531041-Dalem-Donk.jpg "Archeologisch Rijksmonument Paspoort") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/06/Rijksmonument-paspoort-531041-Dalem-Donk.pdf) | **Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, RCE (2023)** _Archeologisch Rijksmonument Paspoort_ 531041 (Dalem Donk), Amersfoort. [PDF](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2024/06/Rijksmonument-paspoort-531041-Dalem-Donk.pdf) (4 MB) | | ## Media [![Dalem Donk bewaart schat](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/03/dalemdonkbord-150x150.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/dalem-donk-bewaart-schat-informatiebord-bij-archeologisch-rijksmonument/ "Dalem Donk bewaart schat") ### [Dalem Donk bewaart schat](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/dalem-donk-bewaart-schat-informatiebord-bij-archeologisch-rijksmonument/ "Dalem Donk bewaart schat") GORIN­CHEM – Wie over het fiets­pad over de Dalemse Don­ken raast, heeft vast niet in de gaten dat dit één van de bij­zon­der­ste plek­ken i… [![Dalem donk ligt rond archeologische vindplaats](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/01/donken-150x150.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/dalem-donk-ligt-rond-archeologische-vindplaats/ "Dalem donk ligt rond archeologische vindplaats") ### [Dalem donk ligt rond arche­o­lo­gi­sche vindplaats](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/dalem-donk-ligt-rond-archeologische-vindplaats/ "Dalem donk ligt rond archeologische vindplaats") GORIN­CHEM – De wonin­gen van de derde en laat­ste donk van het suc­ces­volle woning­bouw­pro­ject de Dalemse Don­ken is nu in de verkoop. … [![Dalemse donk een topper voor archeologen](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/10/KELVIN-WILSON-Donk-150x150.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/dalemse-donk-een-topper-voor-archeologen/ "Dalemse donk een topper voor archeologen") ### [Dalemse donk een top­per voor archeologen](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/dalemse-donk-een-topper-voor-archeologen/ "Dalemse donk een topper voor archeologen") De Alblas­ser­waard is één groot geschie­de­nis­boek. De molens van Kin­der­dijk her­in­ne­ren aan de Alblas­ser­waardse strijd tegen het water. B… [![Ondergrondse sporen van Steentijd-bewoners bewaard](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2017/01/donken_duimkrabbers-150x150.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/ondergrondse-sporen-van-steentijdbewoners-bewaard/ "Ondergrondse sporen van Steentijd-bewoners bewaard") ### [Onder­grondse spo­ren van Steen­tijd-bewo­ners bewaard](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/ondergrondse-sporen-van-steentijdbewoners-bewaard/ "Ondergrondse sporen van Steentijd-bewoners bewaard") GORIN­CHEM – Gorin­chem heeft er een rijks­mo­nu­ment bij : de Dalemse donk in de nieuw­bouw­wijk ten zui­den van de Van Andel Spruytlaan.… [![Onzichtbare sporen van de Dalemse donk zijn waardevol](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2020/10/KELVIN-WILSON-Donk-150x150.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/onzichtbare-sporen-zijn-waardevol/ "Onzichtbare sporen van de Dalemse donk zijn waardevol") ### [Onzicht­bare spo­ren van de Dalemse donk zijn waardevol](https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/dalem-donk-2000/onzichtbare-sporen-zijn-waardevol/ "Onzichtbare sporen van de Dalemse donk zijn waardevol") GORIN­CHEM – We kun­nen alleen maar raden wat er pre­cies ver­bor­gen ligt in de Dalemse donk . Maar dat er in de nieuwe steen­tijd al mensen… ## Met­a­data \[table id=13 /\]