Kleine Haarsekade 122 (2018)

Yn novimber 2018, troch Transekt BV in archeologysk foarûndersyk útfierd yn in plangebiet oan Kleine Haarsekade 122. De reden foar it ûndersyk is de oanfraach foar in miljeufergunning dy't de bou fan in nij útfeartsintrum mooglik meitsje moat. 

Kleine Haarsekade 122, begraafplak

De foarstelde wurken sille grûnferpleatsing omfetsje, wat de oarspronklike boaiem en alle archeologyske oerbliuwsels yn it gebiet fersteure kin. Yn it hjoeddeiske sôneplan hat it plangebiet in dûbele oantsjutting fan Wearde - Archeology. In archeologysk ûndersyk is ferplicht foar boaiemyntervinsjes mei in oerflak grutter as 250 m² en djipper as 30 sm -Mv. Dit betsjut dat, sjoen de grutte fan 'e foarstelde boaiemyntervinsjes, in foarriedich archeologysk ûndersyk fereaske is.

Foarriedich ûndersyk

It argeologysk foarûndersyk bestiet út in kombinearre ûndersyk, nammentlik in Archeologysk Deskûndersyk (BO) en in Ynventarisaasjefjildûndersyk (IVO), ferkennende faze. It doel fan it argeologysk deskûndersyk is om de argeologyske ferwachting te spesifisearjen, dat wol sizze, de kâns te bepalen dat argeologyske oerbliuwsels binnen it plangebiet foarkomme kinne op basis fan beskikbere en nije ynformaasje oer argeology, kultuerhistoarje, geomorfology, boaiemkunde en lângebrûk. It doel fan it ynventarisaasjefjildûndersyk is om de oantsjutte argeologyske ferwachting te testen en, wêr mooglik, oan te passen, troch ynformaasje te sammeljen oer de werklike boaiemstruktuer, boaiemreliëf en yntaktens fan 'e boaiem yn it plangebiet.

Ofskiedssintrum "De Engel" (2021)

Konklúzjes

Op basis fan it foarriedige archeologysk ûndersyk waarden de folgjende konklúzjes lutsen:

• It buro-ûndersyk lit sjen dat de ûndergrûn fan it plangebiet mooglik wâlôfsettings en mooglik bêdôfsettings fan 'e Gorkum-Arkel-rêch befetsje kin. Teoretysk wie bewenning mooglik oan 'e wâlen, om't dizze, as relatyf hegere dielen yn in oerwegend leech en wiet lânskip, oantreklike plakken foarmen om te wenjen. De aktiviteit fan dizze eardere rivier is datearre yn 'e Mesolithikum-Neolitikumperioade. Oerbliuwsels yn it plangebiet datearje dêrom ek út dizze perioade. De ferwachting hjirfoar is middelheech. Lykas foar de oare perioaden is de archeologyske ferwachting leech. Op basis fan it buro-ûndersyk lei it plangebiet yn 'e Brûnstiid-Midsiuwen yn in feangebiet dat by oerstreamingen út tichtby lizzende rivieren oerstreamje koe. Der waard ferwachte dat hjirbinnen gjin bewenningsmooglikheden wiene.
• Wat it Nije Tiidrek oanbelanget, jildt der op basis fan buro-ûndersyk in lege argeologyske ferwachting. Histoarysk kaartmateriaal út 'e 19e iuw^e ieu, waarden gjin gebouwen yn it plangebiet yn kaart brocht. Dit jout oanlieding ta de ferwachting dat der yn 'e perioaden dêrfoar gjin gebouwen oanwêzich wiene yn it plangebiet.
• Op basis fan 'e resultaten fan it fjildûndersyk kin de archeologyske ferwachting út 'e buroblêdstúdzje oanpast wurde nei leech. Der kinne ommers gjin archeologysk relevante boaiemnivo's binnen it plangebiet identifisearre wurde. It fean en de bekkenôfsettings fan 'e Linge yn it gebiet jouwe oan op permanint wiete omstannichheden dy't net bewenber wiene. Dêrtroch is de ferwachting leech foar de perioade Brûnstiid-Lette Midsiuwen. Op basis fan it fjildûndersyk is lykwols fêststeld dat ôfsettings fan 'e Gorkum-Arkel streamrêch yn 'e ûndergrûn oanwêzich binne. Der binne lykwols gjin oanwizings fan droege, bewenbere (oerwâl)ôfsettings: der binne oerbleaune kanaalôfsettings fûn, dy't op bêdôfsettings lizze. Oerbleaune kanalen binne oer it algemien te wiet foar bewenning, dêrom is de ferwachting fan besetting út 'e Mesolithyske-Neolityske perioade leech. Wetterrelatearre oerbliuwsels en/of fuortspoelde fynsten kinne yn dit gebiet lykwols net folslein útsletten wurde.