--- title: Archeologen moeten nodig terug naar de Grote School date: 2019-04-22T16:46:53Z modified: 2025-06-14T03:24:50Z permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/archeologen-terug-naar-de-grote-school/" type: post status: publish excerpt: "" wpid: 13707 categories: - Nieuws - Knipsteeg tags: - Nieuws - Knipsteeg - bureauonderzoek - Grote School - Hof van Arkel - kolfbaan - Krijtstraat - opgraving featured_image: /wp-content/uploads/2019/04/knipsteeg-archeologie-gorinchem-scaled.jpg featured_image_alt: Knipsteeg 13-15 Gorinchem timestamp: 2025-06-14T03:24:50Z --- \[atlas­voice\] [![Knipsteeg 13-15 april 2019, foto Martin Veen](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/04/knipsteeg-archeologie-gorinchem-900x598.jpg "Foto Martin Veen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/04/knipsteeg-archeologie-gorinchem.jpg)Knip­steeg 13 – 15 april 2019 **Maan­dag 13 mei start arche­o­lo­gisch onder­zoeks­bu­reau [De Steek­proef](https://www.desteekproef.nl) een ver­ken­nend onder­zoek aan de Knip­steeg. Het onder­zoek was oor­spron­ke­lijk een week eer­der gepland. Op basis van de con­clu­sies in het ver­slag van het [bureau­on­der­zoek (2015)](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/page/knipsteeg-13-15-2015.md) en de resul­ta­ten van de opgra­ving naar het [Hof van Arkel en de Grote School (2002)](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/page/krijtstraat-6-12-hof-van-arkel-en-grote-school-2002.md) aan de Krijt­straat is de arche­o­lo­gi­sche ver­wach­ting voor dit per­ceel zeer hoog.** ## Grote School De opgra­ving die in 2002 is uit­ge­voerd op de hui­dige plek van het voor­ma­lige waren­huis V&D bracht res­ten van het Hof van Arkel aan het licht. Bij dit­zelfde onder­zoek werd ook een deel van de Grote School terug­ge­von­den, die in elk geval vanaf 1435 op deze plek heeft gestaan. De Knip­steeg heette in die tijd dan ook de _“Scoel­steghe”_. De grote school vormde het ver­volg op de _“Kleine School”_, die kin­de­ren kon­den bezoe­ken tot ze een jaar of zeven of acht oud waren. Rond 1600 werd de _Grote School_ ver­he­ven tot _Latijnse School_, ver­ge­lijk­baar met een gym­na­sium, waar de leer­lin­gen wer­den voor­be­reid op een oplei­ding aan een uni­ver­si­teit. Men kreeg onder meer vak­ken in het Latijn. [![Het gebouwencomplex van de school strekt zich uit richting het noorden. Met een dikke rode lijn is de zuidelijke grens van de onderzoekslocatie aangegeven](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2018/01/Knipsteeg-13-15-Gorinchem-Hof-van-Arkel.jpg "Tekening BAAC 's-Hertogenbosch") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2018/01/Knipsteeg-13-15-Gorinchem-Hof-van-Arkel.jpg)Het gebou­wen­com­plex van de school strekt zich uit rich­ting het noor­den. Met een dikke rode lijn is de zui­de­lijke grens van de onder­zoeks­lo­ca­tie aangegeven Tij­dens de opgra­ving werd tus­sen de fun­de­rings­res­ten van een gedeelte van het school­ge­bouw een beer­put ont­dekt, waarin onder andere vele objec­ten wer­den gevon­den die in ver­band kon­den wor­den gebracht met de func­tie van het gebouw. Zo werd er bij­voor­beeld een hou­ten deel van een boek­band gevon­den. Maar ook schrijf­stif­ten (styli), grif­fels, krijt­jes en een plak waar­mee onge­hoor­zame kin­de­ren wer­den gestraft. [ ![
Schrijfstiften (styli), 15de eeuw](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/thumb/krijt_schrijfstiften-e1489733118769.jpg?bwg=1617073931 "
Schrijfstiften (styli) , 15de eeuw") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/krijt_schrijfstiften-e1489733118769.jpg?bwg=1617073931) [ ![
Rekenpenning, met afbeelding leeuw van Sint Marcus, Neurenberg (1500-1570)](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/thumb/krijt_rekenpenning-1.jpg?bwg=1617073931 "
Rekenpenning, met afbeelding leeuw van Sint Marcus, Neurenberg (1500-1570) ") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/krijt_rekenpenning-1.jpg?bwg=1617073931) [ ![
Houten deel (plat) van een boekband, 16de eeuw.](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/thumb/krijt_boekband_b.jpg?bwg=1617073931 "
Houten deel (plat) van een boekband, 16de eeuw.") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/krijt_boekband_b.jpg?bwg=1617073931) [ ![
Speeltol, 16de eeuw](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/thumb/krijt_tol2.jpg?bwg=1617073931 "
Speeltol, 16de eeuw") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/photo-gallery/imported_from_media_libray/krijt_tol2.jpg?bwg=1617073931) Ook von­den de arche­o­lo­gen een grote hoe­veel­heid speel­goed, waar­on­der tol­len, bal­len, bik­kels, dob­bel­ste­nen, en knik­kers. Deze belang­rijke vondst geeft een inte­res­sant inkijkje in het dage­lijkse leven op de Gor­cumse school in de 16e eeuw. De noord­zijde van het per­ceel waarop het school­ge­bouw stond, bevindt zich ver­moe­de­lijk ter hoogte van de per­ce­len langs de Knipsteeg. [![Knipsteeg 13-15 Gorinchem](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2018/01/Knipsteeg-13-15-Gorinchem-900x598.jpg "Foto Martin Veen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2018/01/Knipsteeg-13-15-Gorinchem.jpg)Knip­steeg, hoek Struisvogelstraat ## Naams­wij­zi­gin­gen De Knip­steeg is in de afge­lo­pen eeu­wen meer­dere malen van naam ver­an­derd. In 1435 werd de steeg de _“Scoel­steghe”_ genoemd, tus­sen 1544 en 1643 de _“Aert Hel­ven­steech”_ of _“Bier­ste­kers­steeg”_. De term bier­ste­ker kan betrek­king heb­ben op iemand die bier van ver­schil­lende her­komst en sterkte mengt, een bier­ver­ko­per of ‑tap­per. Moge­lijk al vanaf 1629, maar in elk geval in 1719, heet de steeg _“Heer Hen­rich­steegh”_. Tus­sen 1699 en 1789 ver­an­dert de naam naar “_Jacob Rob­be­steeg”_, daarna, tus­sen 1736 en 1809, is de steeg bekend komen te staan onder de hui­dige naam, de Knip­steeg. De steeg is dan ver­noemd naar _“De Knip”_, een huis met erf en kolf­baan. Het is waar­schijn­lijk dat het hui­dige pand op de hoek van de Knip­steeg en Struis­vo­gel­straat – tot voor nog niet zo lang gele­den “_Huys van Breug­hel”_ en daar­voor “_De Speel­wa­gen”_ – in deze peri­ode reeds de func­tie van café heeft gekregen. [](https://www.archeologiegorinchem.com/opgraving-knipsteeg-geen-school-maar-een-middeleeuwse-gracht-vol-met-water/ "Middeleeuwse gracht met nog verrassend veel water")[![Middeleeuwse gracht met nog verrassend veel water](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/05/een-gracht-met-nog-verassend-veel-water-tijdens-opgraving-knipsteeg-gorinchem-mfrh-original-333x250.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/opgraving-knipsteeg-geen-school-maar-een-middeleeuwse-gracht-vol-met-water/ "Middeleeuwse gracht met nog verrassend veel water")### [Mid­del­eeuwse gracht met nog ver­ras­send veel water](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/post/opgraving-knipsteeg-geen-school-maar-een-middeleeuwse-gracht-vol-met-water.md) De afge­lo­pen drie weken werd een opgra­ving uit­ge­voerd in de Knip­steeg te Gorin­chem. Op basis … [Lees ver­der…](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/post/opgraving-knipsteeg-geen-school-maar-een-middeleeuwse-gracht-vol-met-water.md) [](https://www.archeologiegorinchem.com/archeologen-terug-naar-de-grote-school/ "Archeologen moeten nodig terug naar de Grote School")[![Archeologen moeten nodig terug naar de Grote School](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2019/04/knipsteeg-archeologie-gorinchem-376x250.jpg) ](https://www.archeologiegorinchem.com/archeologen-terug-naar-de-grote-school/ "Archeologen moeten nodig terug naar de Grote School")### [Arche­o­lo­gen moe­ten nodig terug naar de Grote School](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/post/archeologen-terug-naar-de-grote-school.md) Maan­dag 13 mei start arche­o­lo­gisch onder­zoeks­bu­reau De Steek­proef een ver­ken­nend onder­zoek aan de Knip­steeg. Het … [Lees ver­der…](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/post/archeologen-terug-naar-de-grote-school.md)