Luchtfoto uit WOII toont donjon Blauwe Toren in Duveltjesgracht

Arie Saakes Gorinchem

Arie Saakes, foto Toos Busch

Amateur-archeoloog Arie Saakes deed enkele maanden geleden een spectaculaire vondst. Op een luchtfoto van de Royal Air Force (RAF) uit 1944 meende hij de contouren van het donjon van de Blauwe Toren te zien.

Luchtfoto’s kunnen veel interessante informatie over archeologische vindplaatsen opleveren, maar niet iedere opname is geschikt. De foto moet allereerst op een heldere, liefst koude, dag genomen zijn. Ook tijdstip, hoogte, resolutie en de hoek waarin de opname is gemaakt, zijn bepalend. Bovendien is het zonder goede voorkennis van het gebied niet eenvoudig te bepalen wat je precies op de foto ziet.

Arie Saakes bestudeert al vijf jaar kaarten en luchtfoto’s. In eerste instantie geloofde hij zijn ogen niet en ging daarna tientallen andere luchtfoto’s onderzoeken. Uiteindelijk leverde dit nog negen andere vergelijkbare foto’s op. De opnames dateren tussen 1933 en 1986. De kwaliteit is weliswaar wisselend, maar alle negen tonen telkens dezelfde ronde contouren weerspiegeld in het water van de Duveltjesgracht.

Bevestiging
De  RAF foto bevestigt de eerdere reconstructies op basis van de kaart van Jacob van Deventer, zoals gemaakt door ir. W. Annema in opdracht van de Stichting Menno van Coehoorn. Opvallend is wel dat de doorsnede van het donjon op de foto iets kleiner lijkt dan tot dusver op basis van berekeningen werd aangenomen.

Tekening Jacob van Deventer geprojecteerd op Google Maps door ir. W. Annema

Tekening Jacob van Deventer geprojecteerd op Google Maps door ir. W. Annema

Detail stadsplattegrond Gorinchem met Blauwe Toren, Jacob van Deventer (1558), Hingman Collectie, Nationaal Archief

Detail stadsplattegrond, Jacob van Deventer (1558), Hingman Collectie, Nationaal Archief

Tweede Wereldoorlog
De foto is midden in de Hongerwinter bij helder vriesweer (Den Bilt -3,8°) genomen. Opvallend is de wirwar van loopgraven en geschutsputjes Buiten de Waterpoort en op de vesting. Het gehele gebied was een maand ervoor ontruimd en niet langer toegankelijk voor de bewoners van de stad. De aanlegplaats voor de veerboten is met rood krijt omcirkeld als een mogelijk ‘target’. Twee maanden eerder had men de veerboot Gorinchem V bij Sleeuwijk door beschieting tot zinken gebracht.

Voor technische informatie over de luchtfoto zie de website van Dotka Data

Reageren is niet mogelijk